JEOPOLİTİK RİSKLERİN DENİZYOLU LİNER TAŞIMACILIĞI BAĞLANTISI ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: KARMA FREKANSLI PANEL ANALİZİ
Cumhuriyet Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi · 30.10.2026 · 27 (4) · 1214-1235
DOI: 10.37880/cumuiibf.1946190 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Cumhuriyet Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, online erschienen am 30.10.2026. Verfasst von Salim Üre. Die Arbeit nennt 38 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Denizyolu liner taşımacılığı, ülkelerin küresel ticaret ağlarına erişiminde ve düzenli mal akışlarının sürdürülmesinde önemli bir rol üstlenmektedir. Savaşlar, bölgesel çatışmalar, yaptırımlar ve stratejik geçiş noktalarındaki güvenlik sorunları ise bu bağlantıları maliyet, kapasite ve rota yapısı üzerinden etkileyebilmektedir. Bu çalışma, jeopolitik risklerin denizyolu liner taşımacılığı bağlantısı üzerindeki dinamik etkisini 37 ülke için 2006Q1-2025Q4 döneminde incelemektedir. Bağımlı değişken olarak Liner Taşımacılığı Bağlantı Endeksi (LSCI), temel açıklayıcı değişken olarak ise Jeopolitik Risk Endeksi (GRI) kullanılmıştır. LSCI’nin çeyreklik, GRI’nin aylık frekansta gözlemlenmesi nedeniyle, yüksek frekanslı bilgiyi korumak amacıyla Karma Frekanslı Dağıtılmış Gecikme (MIDAS) yaklaşımından yararlanılmıştır. Temel pooled MIDAS modelinin yanı sıra, jeopolitik risk etkisinin ülke risk profiline göre farklılaşıp farklılaşmadığını incelemek amacıyla yüksek ve görece düşük riskli ülkeleri karşılaştıran bir etkileşim modeli tahmin edilmiştir. Gecikme yapısı PDL/Almon ağırlıklandırmasıyla modellenmiştir. Bulgular, jeopolitik risklerin denizyolu bağlantısı üzerindeki etkisinin zaman içerisinde değiştiğini ve yüksek riskli ülkelerde daha belirgin olduğunu göstermektedir. Kısa dönemde gözlenen pozitif etkinin rota ve kapasite yeniden tahsisi gibi geçici uyum mekanizmalarıyla, sonraki dönemlerde ortaya çıkan negatif etkinin ise artan maliyetler ve operasyonel belirsizliklerle ilişkili olabileceği düşünülmektedir. Sonuçlar, jeopolitik risk etkisinin gecikmeli ve ülke risk profiline göre farklılaşan bir yapı sergilediğine işaret etmektedir.
Zitieren
APA
Üre, S. (2026). JEOPOLİTİK RİSKLERİN DENİZYOLU LİNER TAŞIMACILIĞI BAĞLANTISI ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: KARMA FREKANSLI PANEL ANALİZİ. Cumhuriyet Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 27(4), 1214-1235. https://doi.org/10.37880/cumuiibf.1946190
Vancouver
Üre S. JEOPOLİTİK RİSKLERİN DENİZYOLU LİNER TAŞIMACILIĞI BAĞLANTISI ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: KARMA FREKANSLI PANEL ANALİZİ. Cumhuriyet Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi. 2026;27(4):1214-1235. doi:10.37880/cumuiibf.1946190
BibTeX
@article{re2026,
author = {Üre, Salim},
title = {JEOPOLİTİK RİSKLERİN DENİZYOLU LİNER TAŞIMACILIĞI BAĞLANTISI ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: KARMA FREKANSLI PANEL ANALİZİ},
journal = {Cumhuriyet Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi},
year = {2026},
volume = {27},
number = {4},
pages = {1214--1235},
doi = {10.37880/cumuiibf.1946190}
}
EUVIMED