İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ VE TÜRKİYE’NİN HİDRO-HEGEMONİK POZİSYONUNUN SÜRDÜRÜLEBİLİRLİĞİ: FIRAT-DİCLE HAVZASINDAN BİR ANALİZ
Cumhuriyet Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi · 26.07.2026 · 27 (3) · 982-1004
DOI: 10.37880/cumuiibf.1943504 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Cumhuriyet Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, online erschienen am 26.07.2026. Verfasst von Emre Kurt. Die Arbeit nennt 37 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Bu çalışma, iklim değişikliğinin Fırat-Dicle Havzası’nda Türkiye’nin hidro-hegemonik pozisyonu üzerindeki etkisini hidro-hegemonya çerçevesinde incelemektedir. Temel araştırma sorusu, iklim değişikliğine bağlı hidrolojik belirsizliklerin, artan su talebinin ve aşağı kıyıdaş devlet kırılganlığının Türkiye’nin hidro-hegemonik kapasitesinin kullanımına ilişkin maliyet baskısını nasıl artırabileceği ve egemenlik-duyarlı teknik koordinasyon araçlarını Türkiye açısından neden daha rasyonel bir politika seçeneği hâline getirebileceğidir. Çalışma, nitel vaka analizi ve belge incelemesine dayanmakta, hidro-hegemonya, iş birliği eşiği, devlet kırılganlığı ve bileşik iklim-talep baskısı kavramlarını birlikte kullanmaktadır. İş birliği eşiği, ampirik olarak ölçülmüş bir kırılma noktası değil, düşük koordinasyonlu politika çizgisinin maliyetinin arttığı nitel bir karar alanı olarak tanımlanmaktadır. Temel argüman, iklim değişikliğinin Türkiye’nin hidro-hegemonik kapasitesini ortadan kaldırmadığı, ancak hidrolojik belirsizlik, aşağı kıyıdaş kırılganlığı ve normatif/diplomatik baskılarla birlikte teknik, diplomatik, hukuki/normatif ve güvenlik maliyet baskısı üretebilecek kanallar oluşturduğudur. Bulgular, bu baskının özellikle rezervuar işletimi, veri paylaşımı, kuraklık yönetimi ve aşağı kıyıdaşlarla diplomatik temas alanlarında yoğunlaşabileceğini göstermektedir. 2024 Türkiye-Irak Çerçeve Anlaşması, iklim baskısının doğrudan sonucu olarak değil, Türkiye’nin egemenlik-duyarlı teknik koordinasyon çizgisinin güncel kurumsal örneği olarak değerlendirilmektedir. Çalışma, katı tek taraflılık ile kapsamlı havza yönetimi arasında egemenlik-duyarlı uyarlanabilir su diplomasisi çerçevesini önermektedir. Kuramsal katkısı, hidro-hegemonyayı yalnızca kapasite üzerinden değil, değişen iklimsel ve kurumsal koşullar altında ortaya çıkabilecek maliyet baskısı ve maliyet kanalları üzerinden de analiz etmesidir.
Zitieren
APA
Kurt, E. (2026). İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ VE TÜRKİYE’NİN HİDRO-HEGEMONİK POZİSYONUNUN SÜRDÜRÜLEBİLİRLİĞİ: FIRAT-DİCLE HAVZASINDAN BİR ANALİZ. Cumhuriyet Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 27(3), 982-1004. https://doi.org/10.37880/cumuiibf.1943504
Vancouver
Kurt E. İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ VE TÜRKİYE’NİN HİDRO-HEGEMONİK POZİSYONUNUN SÜRDÜRÜLEBİLİRLİĞİ: FIRAT-DİCLE HAVZASINDAN BİR ANALİZ. Cumhuriyet Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi. 2026;27(3):982-1004. doi:10.37880/cumuiibf.1943504
BibTeX
@article{Kurt2026,
author = {Kurt, Emre},
title = {İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ VE TÜRKİYE’NİN HİDRO-HEGEMONİK POZİSYONUNUN SÜRDÜRÜLEBİLİRLİĞİ: FIRAT-DİCLE HAVZASINDAN BİR ANALİZ},
journal = {Cumhuriyet Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi},
year = {2026},
volume = {27},
number = {3},
pages = {982--1004},
doi = {10.37880/cumuiibf.1943504}
}
EUVIMED