EUVIMEDEUVIMED entdecken
Crossref

Yapay Zekâ Uygulamaları Perspektifinden DKAB Derslerinin Çoğulculuk Anlayışı

Tuncay Ceylan

Eskiyeni · 31.03.2026 · (61) · 531-559

DOI: 10.37697/eskiyeni.1801855 ↗

Kurz gefasst

Fachartikel in der Zeitschrift Eskiyeni, online erschienen am 31.03.2026. Verfasst von Tuncay Ceylan. Die Arbeit nennt 60 Literaturangaben. Gefördert von: Herhangi bir fon, hibe veya başka bir destek alınmamıştır..

AbstractBibliografische AngabenZitierenVerwandte Studien

Abstract (Originalsprache)

Amaç: Yapay zekâ (YZ) uygulamaları, dini çoğulculukla ilgili bilgi üretmede eğitildikleri veri setlerine göre belli bir inanç veya yorumu yansıtabilmektedir. YZ uygulamaları, Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi (DKAB) derslerinde içerik oluşturma, bilgi elde etme, eğitsel faaliyetler hazırlama gibi çeşitli amaçlarla kullanıldığından; bu durum, yanlış bilgi öğrenimine, etik ihlallere, önyargıya ve derslerin çoğulculuk yaklaşımının yansıtılamamasına neden olabilir. Araştırma, YZ uygulamaları perspektifinden DKAB derslerinin çoğulculuk anlayışını belirlemek ve değerlendirmek amacıyla yapılmıştır. Çalışma, dini çoğulculuk tartışmalarına teknoloji temelli bir bakış açısı sunması, karşılaştırmalı analizler yapması ve YZ uygulamalarının din eğitimindeki potansiyel kazanım ve sınırlılıklarının belirlenmesine katkı sağlaması açısından önemlidir.Yöntem: Durum çalışması deseninde tasarlanan araştırmada, veri toplama aracı olarak görüşme soruları formatında bir form kullanılmıştır. Formda, DKAB derslerinde İslam dini ve diğer dinler ile İslam içindeki yorumların öğretiminde hangi din öğretimi yaklaşım ve modelinin benimsendiğine yönelik sorular hazırlanmıştır. Sorular, ChatGPT, DeepSeek, Gemini, Copilot ve Claude YZ uygulamalarına, iki farklı IP adresinden ve 20 günlük arayla iki farklı zamanda sorulmuştur. YZ uygulamalarının verdikleri cevaplar üzerinde içerik analizi yapılmış; elde edilen veriler güvenilirlik, uyumluluk ve tutarlılık kategorilerinde belirlenen kriterler temelinde değerlendirilmiştir.Bulgular: YZ uygulamaları konuyu derinlemesine işleme açısından eksik kalmış; Deepseek ve ChatGPT konuyu kısmen daha kapsamlı perspektifle sunmuştur. YZ uygulamalarında genel olarak doğru bilgiler sunulsa da DeepSeek, Gemini ve Claude sorgulamalarında bazı yanlış bilgilere yer verilmiştir. DeepSeek ve Copilot’un birer sorgulaması dışında uygulamalarda kaynak sunulmamış, gösterilen kaynaklar da uydurma veya hatalı atıflarla gösterilmiştir. YZ uygulamalarının neredeyse hepsinde belirtilen din öğretimi yaklaşım ve modelleri kavramsal ve sınıflandırma açısından DKAB öğretim programlarıyla örtüşmemiş, Gemini ise öğretim programlarıyla daha uyumlu sonuçlar üretmiştir. Din öğretimi yaklaşım ve modellerinin DKAB uygulamalarına yansıması boyutunda YZ uygulama verileri literatürle kısmen örtüşmüş olup, DeepSeek ve ChatGPT literatüre daha uygun cevaplar sunmuştur. YZ uygulamalarında belirtilen din öğretimi yaklaşım ve modelleri birbiriyle tutarlılık göstermemiş; bu farklılaşma, sorgulamanın yapıldığı IP adresi, zaman ve metin içine göre değişmiştir.Sonuç: DKAB derslerinin çoğulculuk anlayışını, beş farklı YZ uygulamasının somut verileri üzerinde karşılaştırmalı analizini yapması açısından özgün bir niteliğe sahip olan bu araştırmada; YZ verilerinin güvenilirlik, uyumluluk ve tutarlılık açısından literatürdeki temel kaynaklardan kontrol edildikten sonra kullanılması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Konuyla ilgili sorular farklı ülke, dil, IP adresi ve zamanda sorgulanarak cevaplar mevcut araştırmayla karşılaştırılabilir.

Förderung

  • Herhangi bir fon, hibe veya başka bir destek alınmamıştır.

Zitieren

APA

Ceylan, T. (2026). Yapay Zekâ Uygulamaları Perspektifinden DKAB Derslerinin Çoğulculuk Anlayışı. Eskiyeni, 531-559. https://doi.org/10.37697/eskiyeni.1801855

Vancouver

Ceylan T. Yapay Zekâ Uygulamaları Perspektifinden DKAB Derslerinin Çoğulculuk Anlayışı. Eskiyeni. 2026:531-559. doi:10.37697/eskiyeni.1801855

BibTeX
@article{Ceylan2026,
  author = {Ceylan, Tuncay},
  title = {Yapay Zekâ Uygulamaları Perspektifinden DKAB Derslerinin Çoğulculuk Anlayışı},
  journal = {Eskiyeni},
  year = {2026},
  number = {61},
  pages = {531--559},
  doi = {10.37697/eskiyeni.1801855}
}
Kostenlos starten →