EUVIMEDEUVIMED entdecken
Crossref

Promptography Bağlamında Yapay Zeka Temelli Sinematografik Üretimde Algoritmik Auteur ve Yaratıcı Öznenin Dönüşümü

Melih Tomak

TRT Akademi · 30.05.2026 · 11 (27) · 698-735

DOI: 10.37679/trta.1898332 ↗

Kurz gefasst

Fachartikel in der Zeitschrift TRT Akademi, online erschienen am 30.05.2026. Verfasst von Melih Tomak. Die Arbeit nennt 23 Literaturangaben.

AbstractBibliografische AngabenZitierenVerwandte Studien

Abstract (Originalsprache)

Sinematografik üretim, geleneksel olarak kamera aracılığıyla fiziksel gerçekliği yakalayan bir ifade biçimi olarak görülmüştür; görüntünün estetik ve anlatımsal önemi çoğunlukla dış dünyayla olan göstergesel bağlantısına dayanmaktadır. Üretken yapay zekâ teknolojilerinin gelişimi, bu kayıt merkezli ontolojiyi dönüştürerek sinematik görüntüleri algoritmik, sentetik ve komut odaklı bir yaratım alanına dönüştürmektedir. Bu değişim hem teknik bir gelişmeyi hem de yaratıcı öznenin rolü ve özgünlük kavramının teorik olarak yeniden değerlendirilmesini ifade etmektedir. Bu çalışmanın temel amacı, bu geçişi promptografi merceğinden incelemeye ve film yapımında yaratıcı özne ve auteur kavramının güncel önemini araştırmaya yöneliktir. Çalışma, promptografiyi sadece yeni bir görsel üretim yöntemi olarak değil, aynı zamanda sinematik algının epistemolojik ve estetik çerçevesini dönüştüren bir paradigma olarak sunmaktadır. Prompt’un basit bir betimleyici dil komutundan, çerçeveyi, ışıklandırmayı, atmosferi, tür estetiğini ve anlatı amacını aynı anda düzenleyen bir üretim aygıtına dönüşmesi, yaratıcı süreci insanlar ve algoritmaların ortaklaşa paylaştığı hibrit bir etki modeline dönüştürmektedir. Bu bağlamda, auteur, fiziksel set üzerinde tam hâkimiyete sahip geleneksel yönetmen kimliğinden, algoritmik üretimi denetleyen, estetik olasılıklar alanını yöneten ve tutarlı bir sinematografik bütünlük yaratan tasarımcı yönetici kimliğine doğru evrim geçirmektedir. Bu çalışma, yapay zekâ odaklı sinematografik üretimin auteur kuramını geçersiz kılmadığını, aksine onu işlevsel ve kavramsal olarak değiştirdiğini öne sürmektedir. Bu makale, yapay zekâ ve görüntü üretimini, film çalışmalarında yaratıcı özne, yazarlık, estetik sorumluluk ve etki dağılımı kavramlarının yeniden değerlendirilmesini gerektiren teorik bir referans noktası olarak değerlendirerek literatürdeki ontolojik ve estetik tartışmalara güncel bir katkı sağlamayı amaçlamaktadır.

Zitieren

APA

Tomak, M. (2026). Promptography Bağlamında Yapay Zeka Temelli Sinematografik Üretimde Algoritmik Auteur ve Yaratıcı Öznenin Dönüşümü. TRT Akademi, 11(27), 698-735. https://doi.org/10.37679/trta.1898332

Vancouver

Tomak M. Promptography Bağlamında Yapay Zeka Temelli Sinematografik Üretimde Algoritmik Auteur ve Yaratıcı Öznenin Dönüşümü. TRT Akademi. 2026;11(27):698-735. doi:10.37679/trta.1898332

BibTeX
@article{Tomak2026,
  author = {Tomak, Melih},
  title = {Promptography Bağlamında Yapay Zeka Temelli Sinematografik Üretimde Algoritmik Auteur ve Yaratıcı Öznenin Dönüşümü},
  journal = {TRT Akademi},
  year = {2026},
  volume = {11},
  number = {27},
  pages = {698--735},
  doi = {10.37679/trta.1898332}
}
Kostenlos starten →