EUVIMEDEUVIMED entdecken
Crossref

Türkiye’de Öğretmen Yabancılaşmasına Yönelik Lisansüstü Tezlerin Sistematik İncelemesi

Fatma Nur Akar, Ayhan Ural

Türk Eğitim Bilimleri Dergisi · 29.04.2026 · 24 (1) · 763-787

DOI: 10.37217/tebd.1716202 ↗

Kurz gefasst

Fachartikel in der Zeitschrift Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, online erschienen am 29.04.2026. Verfasst von Fatma Nur Akar und 1 weiteren Autor:innen. Die Arbeit nennt 49 Literaturangaben.

AbstractBibliografische AngabenZitierenVerwandte Studien

Abstract (Originalsprache)

Yabancılaşma kavramı tarihsel süreçte bireyin emeğine, çevresine ve kendine yönelik duygusal-düşünsel uzaklaşmalarla ilişkilendirilmiş; güçsüzlük, yalnızlık ve anlamsızlık gibi olgularla açıklanmıştır. Marx, yabancılaşmayı üretim süreci ve emek üzerinden açıklayarak kuramsal temel oluşturmuş; Seeman ise kavramın boyutlarını tanımlayarak onu ampirik araştırmalarda uygulanabilir hâle getirmiştir. Modern toplumda farklı alanlarda görülen yabancılaşmanın, eğitim ortamlarında özellikle öğretmenler üzerinde yıkıcı etkileri olabileceği belirtilmektedir. Öğretmen yabancılaşmasına ilişkin çalışmalar artsa da bu araştırmaları bütüncül değerlendiren sistematik bir inceleme yoktur. Bu doğrultuda araştırmanın amacı, Türkiye’de 2003–2024 döneminde öğretmen yabancılaşmasına yönelik lisansüstü tezleri sistematik olarak incelemektir. Bu çalışmaya dâhil edilen 85 adet tez betimsel analiz yöntemiyle değerlendirilmiştir. Dahil etme kriterleri, tezlerin Yükseköğretim Kurulu Ulusal Veri Tabanı’nda erişime açık, öğretmen örneklemli, Türkiye’de yürütülmüş ve öğretmen yabancılaşması konulu olmasıdır. Tezlerin bibliyografik özellikleri, yöntemleri, veri toplama araçları, ilişkilendirilen değişkenler ve temel bulguları incelenmiştir. Bulgular, tezlerin çoğunlukla yüksek lisans düzeyinde, 2019’da ve eğitim bilimleri enstitülerinde yazıldığını göstermektedir. Çoğunda nicel yöntem, ilişkisel tarama modeli ve veri toplama aracı olarak Likert tipi ölçek kullanılmıştır. Yabancılaşma 59 değişkenle ilişkilendirilmiş; en çok örgütsel sinizm, duygusal emek ve örgüt kültürü öne çıkmıştır. Tezlerde rapor edilen bulgular, öğretmenlerin genel olarak düşük düzeyde yabancılaşma yaşadığını göstermektedir. Son olarak alanyazındaki çalışmaların yöntemsel çeşitlilik açısından sınırlı olduğu belirlenmiş, gelecekte nitel ve karma desenlerin kullanılması önerilmiştir.

Zitieren

APA

Akar, F. N., & Ural, A. (2026). Türkiye’de Öğretmen Yabancılaşmasına Yönelik Lisansüstü Tezlerin Sistematik İncelemesi. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 24(1), 763-787. https://doi.org/10.37217/tebd.1716202

Vancouver

Akar FN, Ural A. Türkiye’de Öğretmen Yabancılaşmasına Yönelik Lisansüstü Tezlerin Sistematik İncelemesi. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi. 2026;24(1):763-787. doi:10.37217/tebd.1716202

BibTeX
@article{Akar2026,
  author = {Akar, Fatma Nur and Ural, Ayhan},
  title = {Türkiye’de Öğretmen Yabancılaşmasına Yönelik Lisansüstü Tezlerin Sistematik İncelemesi},
  journal = {Türk Eğitim Bilimleri Dergisi},
  year = {2026},
  volume = {24},
  number = {1},
  pages = {763--787},
  doi = {10.37217/tebd.1716202}
}
Kostenlos starten →