Neuro-Inclusief Kunstonderwijs: Epistemische Rechtvaardigheid, Neurodiversiteit en Zorgecologieën
APRIA Journal · 04.04.2026 · 10 (10) · 10-24
DOI: 10.37198/apria.08.10.a2 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift APRIA Journal, erschienen am 04.04.2026. Verfasst von Fabiola Camuti und 1 weiteren Autor:innen.
Abstract (Originalsprache)
Dit artikel onderzoekt neuro-inclusief kunstonderwijs als een kritisch-creatieve pedagogische praktijk, gefundeerd in drie onderling verbonden kaders: epistemische rechtvaardigheid, het neurodiversiteitsparadigma, en zorgethiek. Het artikel gaat verder dan neurodivergentie als een individueel probleem en bepleit een structurele en politieke herpositionering van kunstonderwijs als een ecologie van relaties, praktijken en interpretatieve kaders. Op basis van theorieën over testimonial en hermeneutische onrechtvaardigheid laat het zien hoe dominante pedagogische normen in het hoger kunstonderwijs neurotypische, witte, westerse en verbaal georiënteerde vormen van kennisproductie bevoordelen, die neurodivergente studenten marginaliseren. Het neurodiversiteitsparadigma wordt ingezet om creativiteit te herdenken, niet als een uitzonderlijke, individuele eigenschap, maar als een relationeel en ecologisch proces dat ontstaat uit cognitieve variatie, zintuiglijke ervaring, temporele ritmes en institutionele voorwaarden. Zorgethiek verdiept deze analyse door zorg te benaderen als een epistemische en politieke verantwoordelijkheid die zintuiglijke en relationele normen binnen onderwijsomgevingen herconfigureert. Het artikel is empirisch verankerd in een casestudy van Iets Eten, een door neurodivergente studenten geïnitieerde gemeenschap binnen een kunsthogeschool, die zowel de mogelijkheden als de spanningen van zorggebaseerde en epistemisch rechtvaardige praktijken zichtbaar maakt. Gezamenlijk positioneert het artikel neuro-inclusief kunstonderwijs als een voortdurend proces van institutionele transformatie, gericht op het cultiveren van meervoudige manieren van weten, creëren en erbij horen.
Zitieren
APA
Camuti, F., & Leest, J. (2026). Neuro-Inclusief Kunstonderwijs: Epistemische Rechtvaardigheid, Neurodiversiteit en Zorgecologieën. APRIA Journal, 10(10), 10-24. https://doi.org/10.37198/apria.08.10.a2
Vancouver
Camuti F, Leest J. Neuro-Inclusief Kunstonderwijs: Epistemische Rechtvaardigheid, Neurodiversiteit en Zorgecologieën. APRIA Journal. 2026;10(10):10-24. doi:10.37198/apria.08.10.a2
BibTeX
@article{Camuti2026,
author = {Camuti, Fabiola and Leest, Judith},
title = {Neuro-Inclusief Kunstonderwijs: Epistemische Rechtvaardigheid, Neurodiversiteit en Zorgecologieën},
journal = {APRIA Journal},
year = {2026},
volume = {10},
number = {10},
pages = {10--24},
doi = {10.37198/apria.08.10.a2}
}
EUVIMED