EUVIMEDEUVIMED entdecken
Crossref

NEFT GƏLİRLƏRİNİN İDARƏ EDİLMƏSİNDƏ SUVEREN FONDLARIN ROLU VƏ FİSKAL QAYDALARIN TƏTBİQİ

Sevda Məmmədova Sevda Məmmədova, Nuranə Mustafayeva Nuranə Mustafayeva

ETM Equipment Technologies Materials · 20.05.2026

DOI: 10.36962/etm36052026-08 ↗

Kurz gefasst

Fachartikel in der Zeitschrift ETM Equipment Technologies Materials, online erschienen am 20.05.2026. Verfasst von Sevda Məmmədova Sevda Məmmədova und 1 weiteren Autor:innen.

AbstractBibliografische AngabenZitierenVerwandte Studien

Abstract (Originalsprache)

Bu məqalədə təbii sərvətlə zəngin ölkələrdə neft gəlirlərinin effektiv idarə olunmasında suveren sərvət fondlarının və fiskal qaydaların rolu araşdırılır. Qiymət dəyişkənliyi və "resurs lənəti" kimi təbii sərvət asılılığı məsələləri vurğulanır. Azərbaycanın təcrübəsi və ARDNF-nin dayanıqlılığı və nəsillərarası bərabərliyi təmin etmək səyləri təhlil edilir. Büdcə sabitliyi və neft asılılığının azaldılması üçün maliyyə qaydalarının əhəmiyyəti qeyd olunur. Neftdən sonrakı dövrdə institutların gücləndirilməsi və iqtisadi şaxələndirmə əsas vəzifələr kimi müəyyən edilir. Suveren sərvət fondları və fiskal qaydalar neft gəlirlərinin effektiv idarə olunması və neft ixrac edən ölkələrdə makroiqtisadi sabitliyin təmin edilməsi üçün əsas vasitələrdir. Suveren sərvət fondları neft gəlirlərini uzunmüddətli olaraq toplayır və investisiya qoyur, bu məhdud təbii sərvəti davamlı maliyyə aktivlərinə çevirir. Onlar qlobal neft qiymətlərindəki dalğalanmaların təsirini yumşaldır və gələcək nəsillər üçün gəlir təmin edir. Fiskal qaydalar, öz növbəsində, büdcə sistemində neft gəlirlərinin istifadəsini tənzimləyir, yüksək qiymətlər dövründə həddindən artıq xərcləri məhdudlaşdırır və büdcə balanssızlığının qarşısını alır. Onlar iqtisadi protsiklikliyi azaltmağa və dövlət maliyyəsinin dayanıqlığını artırmağa kömək edir. Bu vasitələrin effektivliyi idarəetmə şəffaflığından, institusional keyfiyyətdən və siyasət uyğunluğundan asılıdır. Suveren sərvət fondları və fiskal qaydalar bir-birini tamamlayır və sabit və davamlı maliyyə sisteminin təməlini təşkil edir. Ümumiyyətlə, onların istifadəsi iqtisadiyyatın əmtəə sektorundan asılılığını azaltmağa, uzunmüddətli maliyyə sabitliyini təmin etməyə və şaxələndirilmiş iqtisadi inkişaf üçün şərait yaratmağa kömək edir. Açar sözlər: neft gəlirləri, suveren fond, fiskal qayda, makroiqtisadi sabitlik, resurs asılılığı, iqtisadi diversifikasiya.

Zitieren

APA

Məmmədova, S. M. S., & Mustafayeva, N. M. N. (2026). NEFT GƏLİRLƏRİNİN İDARƏ EDİLMƏSİNDƏ SUVEREN FONDLARIN ROLU VƏ FİSKAL QAYDALARIN TƏTBİQİ. ETM Equipment Technologies Materials. https://doi.org/10.36962/etm36052026-08

Vancouver

Məmmədova SMS, Mustafayeva NMN. NEFT GƏLİRLƏRİNİN İDARƏ EDİLMƏSİNDƏ SUVEREN FONDLARIN ROLU VƏ FİSKAL QAYDALARIN TƏTBİQİ. ETM Equipment Technologies Materials. 2026. doi:10.36962/etm36052026-08

BibTeX
@article{Mmmdova2026,
  author = {Məmmədova, Sevda Məmmədova Sevda and Mustafayeva, Nuranə Mustafayeva Nuranə},
  title = {NEFT GƏLİRLƏRİNİN İDARƏ EDİLMƏSİNDƏ SUVEREN FONDLARIN ROLU VƏ FİSKAL QAYDALARIN TƏTBİQİ},
  journal = {ETM Equipment Technologies Materials},
  year = {2026},
  doi = {10.36962/etm36052026-08}
}
Kostenlos starten →