Zbiory przyrodnicze Muzeum i Instytutu Zoologii PAN; świadectwo polskiego wkładu w rozwój światowych badań nad bioróżnorodnością prowadzonych od początku XIX wieku
Kosmos · 12.09.2021 · 70 (2) · 241-254
DOI: 10.36921/kos.2021_2779 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Kosmos, online erschienen am 12.09.2021. Verfasst von Dariusz Iwan und 2 weiteren Autor:innen. Die Arbeit wurde bisher 4-mal zitiert (Crossref). Der Volltext ist frei zugänglich (Open Access, CC BY-NC-ND 4.0).
Abstract (Originalsprache)
Historia kolekcji zwierząt współczesnych Muzeum i Instytutu Zoologii PAN sięga II połowy XVIII w. Najstarsze okazy pochodzą z kolekcji Sylwiusza Münkwitza, która stała się fundamentem zbiorów Gabinetu Zoologicznego Uniwersytetu Warszawskiego (1818-1919). W ciągu stu lat istnienia instytucja ta zgromadziła największą kolekcję zoologiczną o charakterze naukowym w Polsce i jedną z największych w Europie. Grono osób, które pielęgnowało tradycje przyrodoznawcze obejmowało zarówno (1) eksploratorów terenu, odkrywców nowych dla nauki gatunków, jak i (2) przyrodników wyznaczających nowe kierunki oraz regiony badań, (3) mecenasów polskiej nauki, którzy wspierali tworzenie i utrzymywanie cennych kolekcji przyrodniczych, a także (4) zesłańców oraz emigrantów, którzy służyli polskiej nauce w odległych stronach świata. Pomimo represji zaborców, które dotknęły Gabinet Zoologiczny UW, od 1887 r. działalność eksploracyjną i muzealną kontynuowali przyrodnicy skupieni wokół Muzeum Branickich. Kolekcje obu instytucji stały się w 1919 r. kamieniem węgielnym zbiorów zoologicznych Narodowego Muzeum Przyrodniczego, którego sukcesorem, poprzez Polskie Państwowe Muzeum Przyrodnicze i Państwowe Muzeum Zoologiczne, jest obecnie Muzeum i Instytut Zoologii PAN. Tworzone z zaangażowaniem i znawstwem kolekcje obejmują okazy reprezentujące tysiące gatunków (w tym typy opisowe) występujących na wszystkich kontynentach świata. Od wielu lat służą one nauce, edukacji i popularyzacji wiedzy przyrodniczej. Burzliwe dzieje Polski, a zwłaszcza druga wojna światowa nie sprzyjały rozwojowi kolekcji. Zbiory były niszczone, konfiskowane i wywożone, wiele z nich uległo rozproszeniu. Po wojnie na nowo podjęto gromadzenie, katalogowanie oraz upowszechnianie wiedzy o zasobach muzealnych. Informacje dotyczące tysięcy okazów przechowywanych obecnie w MiIZ PAN w Warszawie łączy jeden spójny system umożliwiający prezentowanie zbiorów w formie cyfrowej, która dociera do szerokiego grona odbiorców.
Zitieren
APA
Iwan, D., Mierzwa-Szymkowiak, D., & Wawer, W. (2021). Zbiory przyrodnicze Muzeum i Instytutu Zoologii PAN; świadectwo polskiego wkładu w rozwój światowych badań nad bioróżnorodnością prowadzonych od początku XIX wieku. Kosmos, 70(2), 241-254. https://doi.org/10.36921/kos.2021_2779
Vancouver
Iwan D, Mierzwa-Szymkowiak D, Wawer W. Zbiory przyrodnicze Muzeum i Instytutu Zoologii PAN; świadectwo polskiego wkładu w rozwój światowych badań nad bioróżnorodnością prowadzonych od początku XIX wieku. Kosmos. 2021;70(2):241-254. doi:10.36921/kos.2021_2779
BibTeX
@article{Iwan2021,
author = {Iwan, Dariusz and Mierzwa-Szymkowiak, Dominika and Wawer, Wioletta},
title = {Zbiory przyrodnicze Muzeum i Instytutu Zoologii PAN; świadectwo polskiego wkładu w rozwój światowych badań nad bioróżnorodnością prowadzonych od początku XIX wieku},
journal = {Kosmos},
year = {2021},
volume = {70},
number = {2},
pages = {241--254},
doi = {10.36921/kos.2021_2779}
}
EUVIMED