Pomiędzy magicznym marksizmem a herezją. Duchowość postępowa Natalii LL
Widok. Theories and Practices of Visual Culture · 2026 · (44)
DOI: 10.36854/widok/2026.44.3210 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Widok. Theories and Practices of Visual Culture, 2026. Verfasst von Kamila Dworniczak.
Abstract (Originalsprache)
Mona Chollet – rozpatrując wiedźmową genealogię współczesnego feminizmu – zwróciła uwagę na to, że magia może być „bronią uciemiężonych”, narzędziem alterglobalistycznego rekreowania wspólnoty w dobie pogłębiającego się kryzysu późnego kapitalizmu. Dostrzegła, że dowartościowanie nieracjonalności nie jest gestem reakcyjnym, ale wręcz przeciwnie – otwiera przestrzeń dla nowych emancypacyjnych możliwości. Magia i polityka jako „duchowość postępowa” łączą się w sojuszu praktyk feministycznych i queerowych. Biorąc pod uwagę refleksje Chollet – a razem z nią także innych intelektualistek i badaczek, takich jak choćby Silvia Federici, Starhawk, Katarzyna Szopa, warto zadać pytanie o powody słabej obecności tematów, takich jak duchowość i magia w refleksji o polskiej kobiecej scenie artystycznej. Szopa zwróciła uwagę na „czarownice polskiej poezji kobiet” w PRL, na używane przez nie bliskie sobie toposy wiedźmy, rewolucji i melancholii, próżno jednak szukać podobnych refleksji w historii sztuki. Tymczasem czarownictwo funkcjonowało w samym sercu praktyk artystycznych. Działania magiczne i zainteresowanie duchowością Natalii LL – czołowej postaci feministycznej genealogii – choć dziś mało czytelne, są nieodzownym aspektem jej wersji „doing gender”. Czy ich uczytelnienie – a zarazem potraktowanie „na poważnie” – pozwala przyjrzeć się pominiętym tropom kobiecej ekspresji artystycznej w socjalistycznej Polsce? Czy te rozpoznania mogą prowadzić do praktykowania samej historii sztuki inaczej – także jako heretyckiej herstorii? Artykuł zmierza do otworzenia refleksji, płynącej z odpowiedzi na te pytania. Słowa kluczowe: wiedźmy; Natalia LL; feminizm; magia; duchowość postępowa; sztuka kobiet
Zitieren
APA
Dworniczak, K. (2026). Pomiędzy magicznym marksizmem a herezją. Duchowość postępowa Natalii LL. Widok. Theories and Practices of Visual Culture. https://doi.org/10.36854/widok/2026.44.3210
Vancouver
Dworniczak K. Pomiędzy magicznym marksizmem a herezją. Duchowość postępowa Natalii LL. Widok. Theories and Practices of Visual Culture. 2026. doi:10.36854/widok/2026.44.3210
BibTeX
@article{Dworniczak2026,
author = {Dworniczak, Kamila},
title = {Pomiędzy magicznym marksizmem a herezją. Duchowość postępowa Natalii LL},
journal = {Widok. Theories and Practices of Visual Culture},
year = {2026},
number = {44},
doi = {10.36854/widok/2026.44.3210}
}
EUVIMED