EUVIMEDEUVIMED entdecken
Crossref

Malarski wystrój pałacu w Radzyniu Podlaskim i rola Jana Bogumiła Plerscha

Aleksandra Bernatowicz

Biuletyn Historii Sztuki · 2021

DOI: 10.36744/bhs.1000 ↗

Kurz gefasst

Fachartikel in der Zeitschrift Biuletyn Historii Sztuki, 2021. Verfasst von Aleksandra Bernatowicz. Die Arbeit wurde bisher 1-mal zitiert (Crossref) und nennt 15 Literaturangaben.

AbstractBibliografische AngabenZitierenVerwandte Studien

Abstract (Originalsprache)

Niezachowane wnętrza pałacu Potockich w Radzyniu Podlaskim zaprojektowane przez Jakuba Fontanę, były jedną z ostatnich, oryginalnych manifestacji estetyki rokoka w Polsce. Cechowała je oszczędna ornamentacja, wyraźna artykulacja białych boazerii za pomocą złoconych listew, ram i lizen, oraz supraporty w fantazyjnych, lecz symetrycznych ramach. Niektóre sale otrzymały dekorację ścienną, wykonaną zapewne w całości – jak wynika ze źródeł archiwalnych – przez Jana Bogumiła Plerscha, głównego (choć nie jedynego) malarza zatrudnionego przy realizacji wystroju pałacowego. Jego dziełem były też najpewniej supraporty, które próbuję przypisać konkretnym wnętrzom i zdefiniować ich sens w strukturze całej dekoracji: widoki morskie, krajobrazy górskie, sceny pasterskie oraz kompozycje z owocami i kwiatami zaaranżowane na tle parkowych perspektyw. Te ostatnie najwięcej łączy z martwymi naturami francuskiego malarza Augustina Dubuissona, zdobiącymi Sanssouci i Pałac Królewski we Wrocławiu. Z kolei widoki morskie były najpewniej wzorowane na grafice holenderskiej i stanowiły refleks holandyzmu – mody płynącej z ówczesnej Francji. Tak więc afiliacje francuskie są istotnym rysem malarskiego wystroju pałacu w Radzyniu, choć trudno mówić w tym autorskim projekcie Fontany o bezpośrednich wzorach. Niektóre malowidła Plerscha mają metaforyczny charakter i znajdują swe wyraźne ideowe potwierdzenie w dekoracji elewacji pałacowych: idea siedziby rycerza zamanifestowana za pomocą panopliów w polichromii Sali Balowej oraz koncept pałacu jako świątyni piękna i sztuki, czytelny w supraportach zdobiących Bibliotekę, przedstawiających sztuki wyzwolone, a także Architekturę Cywilną i Wojskową. Program ten nawiązywał do toposu pax et bellum – heroiczne zasługi przodków zrównoważono podkreśleniem pokojowych inicjatyw ówczesnego właściciela rezydencji – Eustachego Potockiego.

Zitieren

APA

Bernatowicz, A. (2021). Malarski wystrój pałacu w Radzyniu Podlaskim i rola Jana Bogumiła Plerscha. Biuletyn Historii Sztuki. https://doi.org/10.36744/bhs.1000

Vancouver

Bernatowicz A. Malarski wystrój pałacu w Radzyniu Podlaskim i rola Jana Bogumiła Plerscha. Biuletyn Historii Sztuki. 2021. doi:10.36744/bhs.1000

BibTeX
@article{Bernatowicz2021,
  author = {Bernatowicz, Aleksandra},
  title = {Malarski wystrój pałacu w Radzyniu Podlaskim i rola Jana Bogumiła Plerscha},
  journal = {Biuletyn Historii Sztuki},
  year = {2021},
  doi = {10.36744/bhs.1000}
}
Kostenlos starten →