EUVIMEDEUVIMED entdecken
Open Access · CC BY 4.0

Wnioskowanie heurystyczne w praktyce orzeczniczej sądów polskich i niektóre jego implikacje dla stosowania prawa

Paweł Ochmann

Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej · 25.06.2026 · 47 (2) · 75-91

DOI: 10.36280/afpifs.2026.2.75 ↗

Kurz gefasst

Fachartikel in der Zeitschrift Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej, online erschienen am 25.06.2026. Verfasst von Paweł Ochmann. Die Arbeit nennt 42 Literaturangaben. Der Volltext ist frei zugänglich (Open Access, CC BY 4.0).

AbstractBibliografische AngabenZitierenVerwandte Studien

Abstract (Originalsprache)

Wnioskowanie heurystyczne oznacza skrócone i uproszczone rozumowanie. Jak pokazały badania Daniela Kahnemana i Amosa Tversky’ego, heurystyki wydawania sądów obecne są stosunkowo często w myśleniu ludzkim, pomimo że mogą prowadzić do pewnych błędów poznawczych. Stąd wydaje się wysoce prawdopodobne, że mogą być obecne również w rozumowaniach sędziów podczas stosowania prawa i wydawania rozstrzygnięć sądowych. W związku z tym niniejszy artykuł jako punkt wyjścia przyjmuje tezę, że w działalności judykatywy w Polsce można zaobserwować myślenie heurystyczne. Celem przeprowadzonych rozważań jest zweryfikowanie tak postawionej tezy poprzez empiryczne znalezienie przykładów orzeczeń, w których rozstrzygnięcie zostało wydane w sposób heurystyczny, oraz wyjaśnienie, jakie konsekwencje z tego wynikają. Przeprowadzony wywód został usystematyzowany w następujący sposób. W pierwszej części rozważań przedstawione zostanie wnioskowanie heurystyczne, aby in genere wyartykułować cechy, których poszukiwać należy in concreto w orzeczeniach sądowych dla stwierdzenia obecności tego sposobu rozumowania. Druga część artykułu zawiera analizę wybranych orzeczeń, które postrzegać można przez pryzmat myślenia heurystycznego, jako świadectwo jego obecności w praktyce stosowania prawa polskiego. Natomiast dalsza część wywodu koncentruje się na skutkach, jakie analizowane rozstrzygnięcia mające heurystyczny charakter pociągają za sobą dla materii, w ramach której zostały wydane. Wreszcie w końcowym fragmencie przeprowadzona analiza służy poczynieniu kilku refleksji na temat ogólnej dopuszczalności i przydatności wnioskowania heurystycznego w praktyce stosowania prawa przez sądy.

Zitieren

APA

Ochmann, P. (2026). Wnioskowanie heurystyczne w praktyce orzeczniczej sądów polskich i niektóre jego implikacje dla stosowania prawa. Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej, 47(2), 75-91. https://doi.org/10.36280/afpifs.2026.2.75

Vancouver

Ochmann P. Wnioskowanie heurystyczne w praktyce orzeczniczej sądów polskich i niektóre jego implikacje dla stosowania prawa. Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej. 2026;47(2):75-91. doi:10.36280/afpifs.2026.2.75

BibTeX
@article{Ochmann2026,
  author = {Ochmann, Paweł},
  title = {Wnioskowanie heurystyczne w praktyce orzeczniczej sądów polskich i niektóre jego implikacje dla stosowania prawa},
  journal = {Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej},
  year = {2026},
  volume = {47},
  number = {2},
  pages = {75--91},
  doi = {10.36280/afpifs.2026.2.75}
}
Kostenlos starten →