Gdy klimat się zmienia, a społeczeństwo starzeje. Obowiązki państw wobec osób starszych w świetle prawa międzynarodowego
PRAWO i WIĘŹ · 04.11.2026
DOI: 10.36128/ea7zqc98 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift PRAWO i WIĘŹ, erschienen am 04.11.2026. Verfasst von Barbara Mikołajczyk. Die Arbeit nennt 27 Literaturangaben. Der Volltext ist frei zugänglich (Open Access, CC BY 4.0).
Abstract (Originalsprache)
Zjawisko zmiany klimatu współwystępuje z globalnym procesem starzenia się populacji, co prowadzi do nałożenia się dwóch równoległych kryzysów – klimatycznego i demograficznego – wzajemnie wzmacniających zjawiska nierówności społecznej, dyskryminacji oraz wykluczenia. Osoby starsze, w szczególności kobiety, osoby z niepełnosprawnościami oraz przedstawiciele innych grup systemowo marginalizowanych, są w sposób nieproporcjonalny narażone na negatywne skutki zmian klimatycznych. Pomimo szczególnej podatności na łamanie praw człowieka, osoby starsze – w odróżnieniu od innych grup wrażliwych – nie zostały dotychczas objęte ochroną wiążącego instrumentu prawa międzynarodowego o charakterze powszechnym, wyposażonym w skuteczny mechanizm monitorowania i egzekwowania zobowiązań państw. W niniejszym artykule przyjęto założenie, że pomimo braku globalnej konwencji, z prawa międzynarodowego w obecnym kształcie, zarówno traktatowego, jak i miękkiego (soft law), wynikają konkretne obowiązki państw w zakresie ochrony osób starszych przed skutkami kryzysu klimatycznego. Kluczową rolę w doprecyzowaniu zakresu i charakteru tych zobowiązań odgrywa aktualny dorobek sądów międzynarodowych oraz mechanizmów monitorujących przestrzeganie praw człowieka. Analiza tego dorobku pozwala przyjąć, że państwa są zobowiązane do identyfikacji zagrożeń o charakterze intersekcjonalnym oraz do podejmowania skutecznych działań w celu zapewnienia osobom starszym pełnego i równego korzystania z praw człowieka w warunkach nasilających się niebezpiecznych skutków zmiany klimatu.
Zitieren
APA
Mikołajczyk, B. (2026). Gdy klimat się zmienia, a społeczeństwo starzeje. Obowiązki państw wobec osób starszych w świetle prawa międzynarodowego. PRAWO i WIĘŹ. https://doi.org/10.36128/ea7zqc98
Vancouver
Mikołajczyk B. Gdy klimat się zmienia, a społeczeństwo starzeje. Obowiązki państw wobec osób starszych w świetle prawa międzynarodowego. PRAWO i WIĘŹ. 2026. doi:10.36128/ea7zqc98
BibTeX
@article{Mikoajczyk2026,
author = {Mikołajczyk, Barbara},
title = {Gdy klimat się zmienia, a społeczeństwo starzeje. Obowiązki państw wobec osób starszych w świetle prawa międzynarodowego},
journal = {PRAWO i WIĘŹ},
year = {2026},
doi = {10.36128/ea7zqc98}
}
EUVIMED