EUVIMEDEUVIMED entdecken
Crossref

Moderniteden Neoliberalizme Gaziantep’te Kentsel Mekânın Gelişimi ve Dönüşümü

Mehmet Ragıp Kalelioğlu

Kent Akademisi · 29.10.2026 · 19 (8) · 1-25

DOI: 10.35674/kent.2033269 ↗

Kurz gefasst

Fachartikel in der Zeitschrift Kent Akademisi, online erschienen am 29.10.2026. Verfasst von Mehmet Ragıp Kalelioğlu. Die Arbeit nennt 97 Literaturangaben. Gefördert von: Finansal destek bulunmamaktadır..

AbstractBibliografische AngabenZitierenVerwandte Studien

Abstract (Originalsprache)

Bu çalışma, Türkiye’nin önemli sanayi ve ticaret odaklarından biri olan Gaziantep kentinin 1839-2025 yılları arasındaki mekânsal gelişim ve dönüşüm sürecini kuramsal yorumlara dayalı olarak çok ölçekli ekonomi-politik dinamikler, kurumsal müdahaleler ve mekânsal pratikler çerçevesinde incelemektedir. Araştırmada İlhan Tekeli’nin modernite projelerine dayalı dörtlü dönemselleştirme yaklaşımı, 2000 yılı sonrası hızlanan metropoliten dinamikler nedeniyle genişletilerek beş dönemli analitik bir çerçeveye dönüştürülmüştür. Bu kapsamda kentte özellikle 2000 sonrası dönüşümler Harvey’in mekânsal düzenleme, Brenner ve Thedore’un fiilen var olan neoliberalizm ile Soja ve Garreau’nun çok merkezli kent ve kenar kent yaklaşımlarıyla ilişkilendirilmiştir. Metodolojik açıdan çalışmada tarihsel-morfolojik analiz, doküman incelemesi, yerinde saha gözlemleri ve haritalama teknikleri kullanılmıştır. Araştırma bulguları, kentin mekânsal gelişiminin sadece imar kararlarıyla değil; sanayileşme, göç, kentsel rant mekanizmaları, yerel sermaye örgütleri ile merkezî ve yerel yönetim kararlarıyla şekillendiği düşüncesini oluşturmaktadır. 1980 öncesi modernist ve sosyal-refah odaklı kentsel uygulamalar, 1980 sonrasında serbest piyasa ve ihracat teşvikleriyle aşınmaya başlamış; 2000 yılı sonrasında ise, sermayenin yapılı çevreye ve gayrimenkul projelerine aktarılarak neoliberal kentsel dönüşüm ve yenileme aşamasına geçildiğini göstermektedir. Bu süreçte tarihî çekirdekteki Merkezî İş Alanı (MİA) batıya doğru yer değiştirirken; kentsel dönüşüm, iyileştirme ve çeperde beliren yeni alt merkezler kentsel yapıyı değiştirmiştir. Sonuç olarak Gaziantep, geleneksel tek merkezli yapıdan çok merkezli, parçalı ve metropoliten bir mekânsal forma dönüşmüştür.

Förderung

  • Finansal destek bulunmamaktadır.

Zitieren

APA

Kalelioğlu, M. R. (2026). Moderniteden Neoliberalizme Gaziantep’te Kentsel Mekânın Gelişimi ve Dönüşümü. Kent Akademisi, 19(8), 1-25. https://doi.org/10.35674/kent.2033269

Vancouver

Kalelioğlu MR. Moderniteden Neoliberalizme Gaziantep’te Kentsel Mekânın Gelişimi ve Dönüşümü. Kent Akademisi. 2026;19(8):1-25. doi:10.35674/kent.2033269

BibTeX
@article{Kaleliolu2026,
  author = {Kalelioğlu, Mehmet Ragıp},
  title = {Moderniteden Neoliberalizme Gaziantep’te Kentsel Mekânın Gelişimi ve Dönüşümü},
  journal = {Kent Akademisi},
  year = {2026},
  volume = {19},
  number = {8},
  pages = {1--25},
  doi = {10.35674/kent.2033269}
}
Kostenlos starten →