EUVIMEDEUVIMED entdecken
Crossref

Yapay Zekâ Destekli Sanat Pratiklerine Yönelik Çok Eksenli Analitik Model Önerisi

Alp Doğu Eser

Kent Akademisi · 02.07.2026 · 19 (5) · 1-21

DOI: 10.35674/kent.1872719 ↗

Kurz gefasst

Fachartikel in der Zeitschrift Kent Akademisi, online erschienen am 02.07.2026. Verfasst von Alp Doğu Eser. Die Arbeit nennt 36 Literaturangaben. Gefördert von: Bu çalışma herhangi bir kurum, kuruluş veya fon tarafından desteklenmemiştir..

AbstractBibliografische AngabenZitierenVerwandte Studien

Abstract (Originalsprache)

Bu çalışma, yapay zekâ destekli sanat pratiklerini yaratıcılık, yaratıcı özne ve sanatsal üretim süreçleri arasındaki ilişki üzerinden incelemektedir. Çalışmanın amacı, yapay zekâ ile üretilen sanat pratiklerini üretim sürecinin örgütlenişi, insan müdahalesinin düzeyi, yapay zekâ sisteminin üretim ve söylem içindeki konumu ile eserin kavramsal yönelimi üzerinden değerlendirmektir. Araştırma, nitel ve kavramsal bir yöntem izlemekte, seçilmiş örnekleri karşılaştırmalı bir analitik çerçeve içinde ele almaktadır. Bu kapsamda seçilen örnekler, üretim süreçlerine ilişkin teknik bilgiler, sanatçı beyanları ve eserlerin sunum biçimleri dikkate alınarak incelenmiş, her bir çalışma, belirlenen analitik ölçütler doğrultusunda çözümlenmiştir. Çalışmada, yapay zekânın sanatsal üretimde belirli işlevler üstlenen teknik bir ortak olarak kavranmasının daha açıklayıcı olduğu savunulmaktadır. Bu doğrultuda, yapay zekâ destekli sanatsal pratikleri çözümlemek amacıyla üç temel eksene dayanan çok eksenli bir analitik model önerilmektedir. Bu eksenler, üretim sürecinde insan müdahalesinin hangi aşamalarda ve ne ölçüde belirleyici olduğunu, yapay zekâ sisteminin üretim süreci ile söylemsel çerçeve içinde nasıl konumlandırıldığını ve eserin hangi kavramsal yönelim doğrultusunda şekillendiğini dikkate almaktadır. Seçilen örnekler bu üç eksen doğrultusunda karşılaştırmalı olarak analiz edilmiş, elde edilen bulgular temelinde benzer üretim mantıklarına sahip pratikler bir araya getirilerek sınıflandırılmıştır. Bu süreçte sınıflandırma, önceden belirlenmiş sabit kategorilerden türetilmek yerine, analiz sürecinde ortaya çıkan ortak özellikler doğrultusunda oluşturulmuştur. Bu model temelinde yapay zekâ destekli sanat pratikleri; veri ve insan müdahalesine dayalı üretken sanat pratikleri, insan–makine işlevsel ortaklığına dayalı robotik üretimler, yapay zekânın yaratıcı özne olarak temsil edildiği yaklaşımlar, algoritmik adalet ve etik odaklı üretimler ile müzik ve yaratıcı dil pratikleri olmak üzere beş ana üretim alanı içinde ele alınmaktadır. Çalışma, yapay zekâ destekli sanat alanının heterojen, geçişli ve çok katmanlı bir yapı sergilediğini; bu nedenle tek boyutlu sınıflandırmalarla kavranamayacağını ortaya koymaktadır.

Förderung

  • Bu çalışma herhangi bir kurum, kuruluş veya fon tarafından desteklenmemiştir.

Zitieren

APA

Eser, A. D. (2026). Yapay Zekâ Destekli Sanat Pratiklerine Yönelik Çok Eksenli Analitik Model Önerisi. Kent Akademisi, 19(5), 1-21. https://doi.org/10.35674/kent.1872719

Vancouver

Eser AD. Yapay Zekâ Destekli Sanat Pratiklerine Yönelik Çok Eksenli Analitik Model Önerisi. Kent Akademisi. 2026;19(5):1-21. doi:10.35674/kent.1872719

BibTeX
@article{Eser2026,
  author = {Eser, Alp Doğu},
  title = {Yapay Zekâ Destekli Sanat Pratiklerine Yönelik Çok Eksenli Analitik Model Önerisi},
  journal = {Kent Akademisi},
  year = {2026},
  volume = {19},
  number = {5},
  pages = {1--21},
  doi = {10.35674/kent.1872719}
}
Kostenlos starten →