ENERJİ FİYATLARININ ENERJİ İTHALAT BAĞIMLILIĞI ÜZERİNDEKİ DAĞILIMSAL ETKİLERİ: TÜRKİYE İÇİN KANTİL REGRESYON KANITLARI
Yönetim Bilimleri Dergisi · 29.03.2026 · 24 (60) · 507-527
DOI: 10.35408/comuybd.1866847 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Yönetim Bilimleri Dergisi, online erschienen am 29.03.2026. Verfasst von Hayriye Taşcı. Die Arbeit nennt 18 Literaturangaben. Gefördert von: Bu çalışma herhangi bir kurum, kuruluş veya proje tarafından desteklenmemiştir..
Abstract (Originalsprache)
Bu çalışma, enerji fiyatlarının Türkiye’de enerji ithalat bağımlılığı üzerindeki etkilerini dağılımsal bir perspektiften incelemeyi amaçlamaktadır. Enerji ithalat bağımlılığı, bir ekonominin enerji tüketimini karşılamak için dış kaynaklara ne ölçüde bağımlı olduğunu gösteren temel göstergelerden biridir ve özellikle enerji ithalatçısı ülkelerde makroekonomik kırılganlıkların anlaşılması açısından kritik önem taşımaktadır. Bu kapsamda analiz, 1990–2023 dönemine ait yıllık veriler kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Çalışmada enerji ithalat bağımlılığı bağımlı değişken olarak ele alınmış; petrol ve doğalgaz fiyatlarındaki değişimler temel açıklayıcı değişkenler olarak modele dâhil edilmiştir. Ayrıca reel efektif döviz kuru, sanayi üretim düzeyi ve yenilenebilir enerji göstergesi kontrol değişkenleri olarak kullanılmıştır. Çalışmada yöntem olarak, bağımlı değişkenin farklı düzeylerinde değişkenler arasındaki ilişkinin nasıl farklılaştığını incelemeye imkân tanıyan kantil regresyon yaklaşımı benimsenmiştir. Bu yöntem sayesinde enerji fiyatlarının etkileri, enerji ithalat bağımlılığının düşük, orta ve yüksek düzeylerinde ayrı ayrı analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular, enerji fiyatlarının enerji ithalat bağımlılığı üzerindeki etkilerinin tüm dağılım boyunca homojen olmadığını ve bağımlılık düzeyine göre farklılaştığını göstermektedir. Petrol fiyatlarındaki değişimlerin düşük ve orta düzeylerde pozitif, yüksek düzeylerde ise negatif etki gösterebildiği; doğalgaz fiyatlarının ise farklı düzeylerde yön değiştiren etkiler oluşturabildiği belirlenmiştir. Reel efektif döviz kurunun özellikle düşük ve orta bağımlılık düzeylerinde anlamlı ve pozitif bir etkiye sahip olduğu, ekonomik aktivitenin enerji talebi kanalı üzerinden etkili olduğu, yenilenebilir enerji göstergesinin ise kısa vadede anlamlı bir etki üretmediği tespit edilmiştir. Bu sonuçlar, enerji fiyatlarının etkilerinin tek bir ortalama katsayı ile açıklanamayacağını ve enerji politikalarının enerji ithalat bağımlılığının düzeyine duyarlı biçimde tasarlanması gerektiğini ortaya koymaktadır.
Förderung
- Bu çalışma herhangi bir kurum, kuruluş veya proje tarafından desteklenmemiştir.
Zitieren
APA
Taşcı, H. (2026). ENERJİ FİYATLARININ ENERJİ İTHALAT BAĞIMLILIĞI ÜZERİNDEKİ DAĞILIMSAL ETKİLERİ: TÜRKİYE İÇİN KANTİL REGRESYON KANITLARI. Yönetim Bilimleri Dergisi, 24(60), 507-527. https://doi.org/10.35408/comuybd.1866847
Vancouver
Taşcı H. ENERJİ FİYATLARININ ENERJİ İTHALAT BAĞIMLILIĞI ÜZERİNDEKİ DAĞILIMSAL ETKİLERİ: TÜRKİYE İÇİN KANTİL REGRESYON KANITLARI. Yönetim Bilimleri Dergisi. 2026;24(60):507-527. doi:10.35408/comuybd.1866847
BibTeX
@article{Tac2026,
author = {Taşcı, Hayriye},
title = {ENERJİ FİYATLARININ ENERJİ İTHALAT BAĞIMLILIĞI ÜZERİNDEKİ DAĞILIMSAL ETKİLERİ: TÜRKİYE İÇİN KANTİL REGRESYON KANITLARI},
journal = {Yönetim Bilimleri Dergisi},
year = {2026},
volume = {24},
number = {60},
pages = {507--527},
doi = {10.35408/comuybd.1866847}
}
EUVIMED