AVM MAĞAZALARINDA ÇALIŞAN SATIŞ DANIŞMANLARININ İŞ STRESİ KAYNAKLARI ÜZERİNE BİR İNCELEME
Yönetim Bilimleri Dergisi · 29.03.2026 · 24 (60) · 711-744
DOI: 10.35408/comuybd.1831807 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Yönetim Bilimleri Dergisi, online erschienen am 29.03.2026. Verfasst von Serdar Arslan. Die Arbeit nennt 60 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Bu çalışma, Alanya’daki alışveriş merkezlerinde (AVM) faaliyet gösteren perakende mağazalarında çalışan satış danışmanlarının iş stresine ilişkin deneyimlerini incelemektedir. Araştırmanın teorik temelini, İş Talepleri-Kaynakları (JD-R) Modeli ile Mesleki Stres Kaynakları Modeli oluşturmaktadır. Nitel bir araştırma tasarımı benimsenerek dokuz katılımcıyla yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmış ve elde edilen veriler tematik analiz yoluyla değerlendirilmiştir. Analiz sonucunda çalışanların iş stresinin çalışma koşulları, müşteri ilişkileri, yönetim ve iş ilişkileri ile güvencesizlik ve mecburiyet olmak üzere dört ana kaynağı olduğu belirlenmiştir. Çalışma koşullarında uzun ve öngörülemeyen mesai süreleri, sürekli ayakta çalışma, yoğun fiziksel yük ve satış hedeflerinin yarattığı baskı öne çıkmaktadır. Müşteri ilişkileri kapsamında müşteri nezaketsizliği, sözlü saldırganlık, cinsel taciz ve yoğun duygusal emek gerektiren etkileşimler çalışanlar için önemli stresörlerdir. Alanya’nın turistik niteliği, farklı kültürlerden gelen müşterilerle iletişim kurma zorunluluğu nedeniyle iş stresini daha da artırmakta; dil bariyerleri ve kültürel yanlış anlamalar çalışanlarda ek bir gerilim yaratmaktadır. Örgütsel düzeyde ise otoriter yönetici tutumları, sınırlı yönetici desteği, çalışanlar arası uyumsuzluklar ve AVM yönetiminin uyguladığı katı kurallar stres düzeyini belirgin biçimde yükseltmektedir. Bunun yanında yüksek genç işsizliği ve kısıtlı istihdam seçenekleri, pek çok katılımcının bu işi geçici ve mecburi bir çözüm olarak görmesine yol açmakta; bu durum iş güvencesizliğini yapısal bir stres kaynağı hâline getirmektedir. Araştırma bulguları, JD-R modelinin öngördüğü yüksek talep–düşük kaynak dengesizliğinin Türkiye perakende sektörü bağlamında belirgin biçimde gözlendiğini göstermektedir. Hem AVM çalışma düzeninden hem de turistik destinasyonlara özgü kültürlerarası müşteri etkileşimlerinden doğan bağlamsal stresörler, modelin açıklayıcılığına önemli bir katkı sunmakta ve sektördeki stres dinamiklerinin çok katmanlı niteliğini ortaya koymaktadır.
Zitieren
APA
Arslan, S. (2026). AVM MAĞAZALARINDA ÇALIŞAN SATIŞ DANIŞMANLARININ İŞ STRESİ KAYNAKLARI ÜZERİNE BİR İNCELEME. Yönetim Bilimleri Dergisi, 24(60), 711-744. https://doi.org/10.35408/comuybd.1831807
Vancouver
Arslan S. AVM MAĞAZALARINDA ÇALIŞAN SATIŞ DANIŞMANLARININ İŞ STRESİ KAYNAKLARI ÜZERİNE BİR İNCELEME. Yönetim Bilimleri Dergisi. 2026;24(60):711-744. doi:10.35408/comuybd.1831807
BibTeX
@article{Arslan2026,
author = {Arslan, Serdar},
title = {AVM MAĞAZALARINDA ÇALIŞAN SATIŞ DANIŞMANLARININ İŞ STRESİ KAYNAKLARI ÜZERİNE BİR İNCELEME},
journal = {Yönetim Bilimleri Dergisi},
year = {2026},
volume = {24},
number = {60},
pages = {711--744},
doi = {10.35408/comuybd.1831807}
}
EUVIMED