YENİ GÜVENLİK PARADİGMASI VE YAPAY ZEKÂ: GÜVENLİ TOPLUM MU, GÖZETİM TOPLUMU MU?
Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi · 17.06.2026 · 35
DOI: 10.35379/cusosbil.1695483 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, online erschienen am 17.06.2026. Verfasst von Yahya Gençay und 1 weiteren Autor:innen. Die Arbeit nennt 84 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Bu çalışma, yapay zekâ (YZ) çağında güvenlik ve gözetim ilişkisini “güvenlik-gözetim paradoksu” çerçevesinde ele almaktadır. Devletler, ulusal güvenlik ve kamu düzenini sağlamak amacıyla gözetim teknolojilerini kullanırken; özel sektör aktörleri veri temelli uygulamalarla ekonomik kazanç ve davranış manipülasyonu hedeflemektedir. Bu bağlamda, “gözetim toplumu” devlet merkezli gözetimi, “gözetim kapitalizmi” ise özel sektörün veri odaklı gözetim pratiklerini tanımlamaktadır. Çalışmanın amacı, YZ’nin güvenlik alanındaki etkilerini ve bireysel özgürlükler ile demokratik değerler üzerindeki potansiyel risklerini analiz etmektir. Literatür taraması ve kuramsal inceleme yöntemiyle yürütülen çalışmada, YZ uygulamalarının etik ve toplumsal boyutları tartışılmıştır. Bulgular, YZ’nin güvenlik kapasitesini artıran fırsatlar sunduğunu; ancak demokratik denetim ve insan haklarına dayalı yönetişim ile dengelenmediğinde, güvenlik-gözetim paradoksunun gözetim toplumuna doğru kayabileceğini göstermektedir. Bu bağlamda çalışma, YZ çağında güvenliğin sağlanması ile gözetim riskleri arasındaki dengenin önemini vurgulamaktadır.
Zitieren
APA
Gençay, Y., & Katılmış, C. (2026). YENİ GÜVENLİK PARADİGMASI VE YAPAY ZEKÂ: GÜVENLİ TOPLUM MU, GÖZETİM TOPLUMU MU?. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 35. https://doi.org/10.35379/cusosbil.1695483
Vancouver
Gençay Y, Katılmış C. YENİ GÜVENLİK PARADİGMASI VE YAPAY ZEKÂ: GÜVENLİ TOPLUM MU, GÖZETİM TOPLUMU MU?. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2026;35. doi:10.35379/cusosbil.1695483
BibTeX
@article{Genay2026,
author = {Gençay, Yahya and Katılmış, Canan},
title = {YENİ GÜVENLİK PARADİGMASI VE YAPAY ZEKÂ: GÜVENLİ TOPLUM MU, GÖZETİM TOPLUMU MU?},
journal = {Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi},
year = {2026},
volume = {35},
doi = {10.35379/cusosbil.1695483}
}
EUVIMED