İnsan Onuruna Dayalı Deprem Sonrası Barınma: Maslow Temelli Bir Değerlendirme Modeli
Afet ve Risk Dergisi · 03.11.2026 · (23)
DOI: 10.35341/afet.1823811 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Afet ve Risk Dergisi, online erschienen am 03.11.2026. Verfasst von Ayşan Ilgın Polat und 1 weiteren Autor:innen. Die Arbeit nennt 50 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Deprem sonrası barınma pratikleri genellikle fiziksel hayatta kalma, iklimsel korunma ve temel güvenlik ölçütlerine odaklanmakta; ancak afetzedelerin uzun vadeli iyileşme süreçlerinde kritik rol oynayan psikososyal ve sosyo-kültürel ihtiyaçları uluslararası standartlarda ikincil planda kalmaktadır. Bu çalışma, söz konusu kavramsal ve uygulamalı eksikliği gidermek amacıyla deprem sonrası geçici barınma standartlarını Maslow’un İhtiyaçlar Hiyerarşisi kuramı çerçevesinde bütüncül bir perspektifle yeniden değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Araştırma kapsamında, önde gelen uluslararası insani yardım kuruluşları (IFRC, UNHCR, The Sphere Project) tarafından yayımlanan temel kılavuz belgeler ve standartlar, PRISMA yaklaşımı temel alınarak kapsamlı ve sistematik bir literatür taramasından geçirilmiştir. Nitel içerik ve tematik analiz sonucunda elde edilen 68 barınma kriteri, kavramsal örtüşmeler giderilerek 32 özgün tasarım ve planlama parametresine indirgenmiş; ardından sekiz ana tema altında kümelendirilerek Maslow’un beş basamaklı ihtiyaç düzeyleriyle eşleştirilmiştir. Analiz bulguları, mevcut standartlardaki kriterlerin %66’sının fizyolojik ve güvenlik düzeylerinde yoğunlaştığını, buna karşın mahremiyet, kültürel kimlik, toplumsal aidiyet, saygı ve kendini gerçekleştirme basamaklarındaki insan onurunu merkeze alan parametrelerin oldukça sınırlı kaldığını göstermektedir. Bu doğrultuda çalışmada "İnsan Onuruna Dayalı Çok Katmanlı Barınma Değerlendirme Modeli" geliştirilmiştir. Model, karar vericiler, plancılar ve uygulayıcılar için barınakları yalnızca geçici bir depolama alanı olmaktan çıkarıp, bireysel refahı destekleyen ve toplumsal dayanıklılığı inşa eden onurlu yaşam çevrelerine dönüştürecek esnek ve uygulanabilir bir karar destek aracı sunmaktadır.
Zitieren
APA
Polat, A. I., & Özturan, Ö. (2026). İnsan Onuruna Dayalı Deprem Sonrası Barınma: Maslow Temelli Bir Değerlendirme Modeli. Afet ve Risk Dergisi. https://doi.org/10.35341/afet.1823811
Vancouver
Polat AI, Özturan Ö. İnsan Onuruna Dayalı Deprem Sonrası Barınma: Maslow Temelli Bir Değerlendirme Modeli. Afet ve Risk Dergisi. 2026. doi:10.35341/afet.1823811
BibTeX
@article{Polat2026,
author = {Polat, Ayşan Ilgın and Özturan, Özgü},
title = {İnsan Onuruna Dayalı Deprem Sonrası Barınma: Maslow Temelli Bir Değerlendirme Modeli},
journal = {Afet ve Risk Dergisi},
year = {2026},
number = {23},
doi = {10.35341/afet.1823811}
}
EUVIMED