EUVIMEDEUVIMED entdecken
Crossref

Derleme Sözlüğü’nde Algı Fiilleri

Hanife Yaman

Süleyman Demirel Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi · 29.06.2026 · (65) · 457-478

DOI: 10.35237/suitder.1867349 ↗

Kurz gefasst

Fachartikel in der Zeitschrift Süleyman Demirel Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi, online erschienen am 29.06.2026. Verfasst von Hanife Yaman. Die Arbeit nennt 54 Literaturangaben.

AbstractBibliografische AngabenZitierenVerwandte Studien

Abstract (Originalsprache)

Bilişsel dilbilim inceleme konularından biri olan mental fiiller ve alt grupları son yıllarda dikkat çeken alanlardan biri hâline gelmiştir. Mental fiillerin alt başlığı olarak değerlendirilen algı fiilleri, yerli ve yabancı alan yazınında terimlerde çeşitlik, kapsam ve sınıflandırma konusunda ise farklılıklarla ele alınmıştır. Algı fiilleri, temelde beş duyu organı olan göz, kulak, burun, dil ve deri üzerinden oluşturulmuştur. Bu duyu organlarından hareketle dilde algı fiilleri genellikle görme, tatma, işitme, koklama ve dokunma fiilleri olarak sınıflandırılmaktadır. Bu çalışmada, Türk dilinin söz varlığını önemli kaynaklarından biri olan ağızlar kaynak alınmıştır. Buna göre ağızlarda algı fiillerinin çeşitliliğini ortaya koyabilmek adına Türkiye’de Halk Ağzından Derleme Sözlüğü (2009) temel alınmıştır. Bu eserde geçen algı fiilleri taranmış, elde edilen veriler algı fiilleri tasnifleri dikkate alınarak sınıflandırılmış ve incelenmiştir. Tespit edilen bu algı fiillerinin kullanıldığı yöreler verilerek ölçünlü dilde olmayan fiiller belirlenmiş ve Türk toplumun kavramlaştırmada etkin olan duyu organlarının ve fiillerinin çeşitliği de sunulmuştur. Bu çalışmada, Türkiye’de Halk Ağzından Derleme Sözlüğü’nde tespit edilen algı fiilleri beş başlık ve bu başlıklara alt başlıklar altında sınıflandırılmış ve değerlendirilmiştir. Beş duyu organı temelinde gerçekleştirilen bu tasnifte algı fiilleri, bu fiillerinin kullanım biçimleri ve sıklıkları belirlenmiş olacaktır.

Zitieren

APA

Yaman, H. (2026). Derleme Sözlüğü’nde Algı Fiilleri. Süleyman Demirel Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi, 457-478. https://doi.org/10.35237/suitder.1867349

Vancouver

Yaman H. Derleme Sözlüğü’nde Algı Fiilleri. Süleyman Demirel Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi. 2026:457-478. doi:10.35237/suitder.1867349

BibTeX
@article{Yaman2026,
  author = {Yaman, Hanife},
  title = {Derleme Sözlüğü’nde Algı Fiilleri},
  journal = {Süleyman Demirel Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi},
  year = {2026},
  number = {65},
  pages = {457--478},
  doi = {10.35237/suitder.1867349}
}
Kostenlos starten →