Transformer Mimarisi Üzerine Kapsamlı Bir İnceleme: Teorik Temeller, Yapısal Özellikler ve Klinik Bir Uygulama
Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi · 29.03.2026 · 38 (1) · 85-104
DOI: 10.35234/fumbd.1727903 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, online erschienen am 29.03.2026. Verfasst von Şahika Ercan und 1 weiteren Autor:innen. Die Arbeit wurde bisher 1-mal zitiert (Crossref) und nennt 34 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Bu çalışma, Doğal Dil İşleme (NLP) alanında devrim yaratan Transformer mimarisinin teorik temellerini, bileşenlerini ve uygulama alanlarını kapsamlı bir biçimde ele almaktadır. İlk olarak, FNN, RNN, LSTM ve GRU gibi önceki mimariler özetlenmiş ve bu yapıların sınırlılıkları açıklanmıştır. Ardından, Transformer mimarisinin yenilikçi yapısı, özellikle self-attention ve multi-head attention mekanizmaları detaylı biçimde analiz edilmiştir. Mimari bileşenlerin matematiksel temsilleri sunularak dikkat hesaplamalarının nasıl gerçekleştiği ortaya konmuştur. Ayrıca, makalenin uygulama bölümünde, BioClinicalBERT temelli bir ilaç öneri sistemi geliştirilmiş ve bu sistemin klinik metinler üzerindeki etkinliği değerlendirilmiştir. Sonuçlar, Transformer tabanlı modellerin sağlık alanında özelleştirilmiş çözümler üretme potansiyelini ortaya koymaktadır.
Zitieren
APA
Ercan, Ş., & Tanyıldızı, E. (2026). Transformer Mimarisi Üzerine Kapsamlı Bir İnceleme: Teorik Temeller, Yapısal Özellikler ve Klinik Bir Uygulama. Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 38(1), 85-104. https://doi.org/10.35234/fumbd.1727903
Vancouver
Ercan Ş, Tanyıldızı E. Transformer Mimarisi Üzerine Kapsamlı Bir İnceleme: Teorik Temeller, Yapısal Özellikler ve Klinik Bir Uygulama. Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi. 2026;38(1):85-104. doi:10.35234/fumbd.1727903
BibTeX
@article{Ercan2026,
author = {Ercan, Şahika and Tanyıldızı, Erkan},
title = {Transformer Mimarisi Üzerine Kapsamlı Bir İnceleme: Teorik Temeller, Yapısal Özellikler ve Klinik Bir Uygulama},
journal = {Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi},
year = {2026},
volume = {38},
number = {1},
pages = {85--104},
doi = {10.35234/fumbd.1727903}
}
EUVIMED