Yetişkinlerde Besin Seçimi Motivasyonları ve Çok İşlenmiş Besin Tüketiminin Değerlendirilmesi: Kesitsel Bir Çalışma
Eskişehir Türk Dünyası Uygulama ve Araştırma Merkezi Halk Sağlığı Dergisi · 30.10.2026 · 11 (3) · 301-312
DOI: 10.35232/estudamhsd.1867261 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Eskişehir Türk Dünyası Uygulama ve Araştırma Merkezi Halk Sağlığı Dergisi, online erschienen am 30.10.2026. Verfasst von Ramazan Mert Atan und 1 weiteren Autor:innen. Die Arbeit nennt 39 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Günümüzde çok işlenmiş besinlerin (ÇİB) tüketimi, olumsuz sağlık sonuçları ile ilişkilendirilmektedir. Ancak, ÇİB tüketiminin altında yatan besin seçimi motivasyonları belirsizliğini korumaktadır. Çalışmanın amacı, yetişkinlerde besin seçimi motivasyonları ve ÇİB tüketimini değerlendirmek ve bu değişkenler arasındaki ilişkileri incelemektir. Bu kesitsel araştırmada kolayda örnekleme yöntemi ile belirlenen 324 yetişkinin verileri analiz edilmiştir. Katılımcılara yüz yüze görüşme yöntemiyle Tanıtıcı Bilgi Formu, Tek Madde Besin Seçimi Testi ve Çok İşlenmiş Besin Tüketimi Kısa Tarama Anketi (ÇİBTA) sorularını içeren anket uygulanmıştır. Besin seçimi motivasyonları ile ÇİBTA toplam puanı arasındaki ilişki, her motivasyon için ayrı ayrı kurulan basit ve çok değişkenli doğrusal regresyon modelleriyle incelenmiştir. Katılımcıların yaklaşık %41’i yüksek ÇİB tüketim grubunda yer almıştır. Yüksek ÇİB tüketim grubunda yer alanların bir ana öğün tüketme, ana öğün atlama, haftada üç gün veya daha fazla yemek siparişi verme ve besin etiketi okumama oranları düşük ÇİB tüketim grubuna kıyasla daha yüksek bulunmuştur (p<0,05). Her motivasyon için ayrı ayrı kurulan çok değişkenli doğrusal regresyon modellerinde; sağlık (β=-0,253; p<0,001), doğal içerik (β=-0,174; p<0,01), ağırlık kontrolü (β=-0,221; p<0,001), çevre dostu (β=-0,146; p<0,01), hayvan dostu (β=-0,125; p<0,05), sosyal adalet (β=-0,111; p<0,05) motivasyonları ile ÇİBTA toplam puanı arasında negatif; ruh hali (β=0,171; p<0,01) ve duyusal çekicilik (β=0,108; p<0,05) motivasyonları ile ÇİBTA toplam puanı arasında pozitif ilişkiler tespit edilmiştir. Bu sonuçlar, yetişkinlerde besin seçim motivasyonları ile ÇİB tüketiminin ilişkili olduğunu ve bu motivasyonların ÇİB tüketimine yönelik gelecekteki araştırmalarda dikkate alınabilecek potansiyel faktörler olabileceğini göstermektedir.
Zitieren
APA
Atan, R. M., & Yılmaz, H. Ö. (2026). Yetişkinlerde Besin Seçimi Motivasyonları ve Çok İşlenmiş Besin Tüketiminin Değerlendirilmesi: Kesitsel Bir Çalışma. Eskişehir Türk Dünyası Uygulama ve Araştırma Merkezi Halk Sağlığı Dergisi, 11(3), 301-312. https://doi.org/10.35232/estudamhsd.1867261
Vancouver
Atan RM, Yılmaz HÖ. Yetişkinlerde Besin Seçimi Motivasyonları ve Çok İşlenmiş Besin Tüketiminin Değerlendirilmesi: Kesitsel Bir Çalışma. Eskişehir Türk Dünyası Uygulama ve Araştırma Merkezi Halk Sağlığı Dergisi. 2026;11(3):301-312. doi:10.35232/estudamhsd.1867261
BibTeX
@article{Atan2026,
author = {Atan, Ramazan Mert and Yılmaz, Hacı Ömer},
title = {Yetişkinlerde Besin Seçimi Motivasyonları ve Çok İşlenmiş Besin Tüketiminin Değerlendirilmesi: Kesitsel Bir Çalışma},
journal = {Eskişehir Türk Dünyası Uygulama ve Araştırma Merkezi Halk Sağlığı Dergisi},
year = {2026},
volume = {11},
number = {3},
pages = {301--312},
doi = {10.35232/estudamhsd.1867261}
}
EUVIMED