Trafik kazaları ve halk sağlığı: 2009–2023 yılları kesintili zaman serisi ve panel bulgularına dayalı önlenebilir ölüm tahminleri
Eskişehir Türk Dünyası Uygulama ve Araştırma Merkezi Halk Sağlığı Dergisi · 15.05.2026 · 11 (2) · 141-158
DOI: 10.35232/estudamhsd.1858281 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Eskişehir Türk Dünyası Uygulama ve Araştırma Merkezi Halk Sağlığı Dergisi, online erschienen am 15.05.2026. Verfasst von Canan Bulut. Die Arbeit nennt 26 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Bu çalışma, 2009–2023 döneminde Türkiye’de karayolu trafik kazalarına bağlı ölümlerin ve yaralanmaların halk sağlığı yükünü nicel olarak ortaya koymayı amaçlamaktadır. Özellikle 2015 yılındaki tanımsal değişiklik (30-gün standardı) ve 2020’deki COVID-19 pandemisi şoku, kesintili zaman serisi (KZS) yaklaşımıyla incelenmiştir. Bağımlı değişken olarak milyon nüfus başına ölüm (DPM, log-dönüşümlü) kullanılmış; Newey–West standart hatalarıyla tahmin edilen segmentli OLS modeline seviye ve eğim kırılmaları dahil edilmiştir. Artık yapısı ACF/PACF ve Ljung–Box testleriyle değerlendirilmiş; karşı-olgusal ölümler 2012–2019 eğiliminden türetilmiştir. Bulgular, 2015’te anlamlı bir düzey artışı (+0.89 log-DPM, p
Zitieren
APA
Bulut, C. (2026). Trafik kazaları ve halk sağlığı: 2009–2023 yılları kesintili zaman serisi ve panel bulgularına dayalı önlenebilir ölüm tahminleri. Eskişehir Türk Dünyası Uygulama ve Araştırma Merkezi Halk Sağlığı Dergisi, 11(2), 141-158. https://doi.org/10.35232/estudamhsd.1858281
Vancouver
Bulut C. Trafik kazaları ve halk sağlığı: 2009–2023 yılları kesintili zaman serisi ve panel bulgularına dayalı önlenebilir ölüm tahminleri. Eskişehir Türk Dünyası Uygulama ve Araştırma Merkezi Halk Sağlığı Dergisi. 2026;11(2):141-158. doi:10.35232/estudamhsd.1858281
BibTeX
@article{Bulut2026,
author = {Bulut, Canan},
title = {Trafik kazaları ve halk sağlığı: 2009–2023 yılları kesintili zaman serisi ve panel bulgularına dayalı önlenebilir ölüm tahminleri},
journal = {Eskişehir Türk Dünyası Uygulama ve Araştırma Merkezi Halk Sağlığı Dergisi},
year = {2026},
volume = {11},
number = {2},
pages = {141--158},
doi = {10.35232/estudamhsd.1858281}
}
EUVIMED