ÇEVRE SAĞLIK OKURYAZARLIĞI ÖLÇÜM ARACININ TÜRKÇE VERSİYONU (T-ÇSOYA) GEÇERLİLİK VE GÜVENİLİRLİK ÇALIŞMASI
Eskişehir Türk Dünyası Uygulama ve Araştırma Merkezi Halk Sağlığı Dergisi · 05.06.2025 · 10 (2) · 202-222
DOI: 10.35232/estudamhsd.1624996 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Eskişehir Türk Dünyası Uygulama ve Araştırma Merkezi Halk Sağlığı Dergisi, online erschienen am 05.06.2025. Verfasst von Sümeyye Nur Budak und 4 weiteren Autor:innen. Die Arbeit wurde bisher 1-mal zitiert (Crossref) und nennt 33 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Çalışmamızda Lichtveld ve ark. tarafından geliştirilen “Environmental Health Literacy Survey Instrument’‘ isimli ölçeğin Türkçe versiyonunun geçerliliği ve güvenilirliği değerlendirilmiştir. Orijinal ölçek; genel çevre sağlığı (9 madde), hava (10 madde), besin (9 madde) ve su (14 madde) ölçekleri olmak üzere 4 alt ölçekten ve 42 maddeden oluşmaktadır. Türkçeye çevirisi, çeviri-geri çeviri yöntemi ile yapılmıştır. 6 uzman tarafından kapsam geçerliliği değerlendirilmiş ve son hali verilmiştir. Uyarlanan ölçüm aracı 833 katılımcıya uygulanmıştır. Yapı geçerliliği, Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ve gruplar arasında ayrım geçerliliği ile test edilmiştir. Ölçeklerin güvenirliliğini belirlemek için iç tutarlılık analizleri yapılmıştır. Test-tekrar test güvenirliliği için sınıf içi korelasyon katsayıları hesaplanmıştır. AFA, Genel Çevre Sağlığı Ölçeği’nin (GÇSÖ) 3 faktörlü yapısı için 0,766 ile 0,900 arasında, Hava Ölçeği’nin (HÖ) 2 faktörlü yapısı için 0,657 ile 0,821 arasında, Besin Ölçeği’nin (BÖ) 3 faktörlü yapısı için 0,624 ile 0,818 arasında ve Su Ölçeği’nin (SÖ) 3 faktörlü yapısı için 0,514 ile 0,903 arasında değişen faktör yükleri ile sonuçlanmıştır. 4 alt ölçeğin de sınıf içi korelasyon katsayısı 0,800’den büyük bulunmuştur ve tatmin edici düzeydedir. Cronbach alfa değerleri GÇSÖ için 0,736; HÖ için 0,605; BÖ için 0,760 ve SÖ için 0,752’dir. 7 madde GÇSÖ, 7 madde HÖ, 8 madde BÖ ve 13 madde SÖ olmak üzere toplam 35 maddeden oluşan Çevre Sağlık Okuryazarlığı Ölçüm Aracının (T-ÇSOYA) Türk toplumunda geçerli ve güvenilir olduğu bulunmuştur.
Zitieren
APA
Budak, S. N., Yapar, D., Budak, B., Tüzün, H., & Özkan, S. (2025). ÇEVRE SAĞLIK OKURYAZARLIĞI ÖLÇÜM ARACININ TÜRKÇE VERSİYONU (T-ÇSOYA) GEÇERLİLİK VE GÜVENİLİRLİK ÇALIŞMASI. Eskişehir Türk Dünyası Uygulama ve Araştırma Merkezi Halk Sağlığı Dergisi, 10(2), 202-222. https://doi.org/10.35232/estudamhsd.1624996
Vancouver
Budak SN, Yapar D, Budak B, Tüzün H, Özkan S. ÇEVRE SAĞLIK OKURYAZARLIĞI ÖLÇÜM ARACININ TÜRKÇE VERSİYONU (T-ÇSOYA) GEÇERLİLİK VE GÜVENİLİRLİK ÇALIŞMASI. Eskişehir Türk Dünyası Uygulama ve Araştırma Merkezi Halk Sağlığı Dergisi. 2025;10(2):202-222. doi:10.35232/estudamhsd.1624996
BibTeX
@article{Budak2025,
author = {Budak, Sümeyye Nur and Yapar, Dilek and Budak, Burkay and Tüzün, Hakan and Özkan, Seçil},
title = {ÇEVRE SAĞLIK OKURYAZARLIĞI ÖLÇÜM ARACININ TÜRKÇE VERSİYONU (T-ÇSOYA) GEÇERLİLİK VE GÜVENİLİRLİK ÇALIŞMASI},
journal = {Eskişehir Türk Dünyası Uygulama ve Araştırma Merkezi Halk Sağlığı Dergisi},
year = {2025},
volume = {10},
number = {2},
pages = {202--222},
doi = {10.35232/estudamhsd.1624996}
}
EUVIMED