EMOSİONAL STRESS VƏZİYYƏTLƏRİNDƏ BEYİN STRUKTURLARININ ELEKTRİK FƏALLIĞININ FORMALAŞMASINDA ADRENERGİK MEXANİZMLƏRİN ROLU
Azerbaijan Medical Journal · 28.06.2026 · (2) · 157-160
DOI: 10.34921/amj.2026.2.026 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Azerbaijan Medical Journal, online erschienen am 28.06.2026. Verfasst von A.M. Cəfərova und 1 weiteren Autor:innen. Die Arbeit nennt 11 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Məqalədə eksperimental stress vəziyyətlərində, beyin qabığı və qabıqaltı strukturlar arasında funksional əlaqələri öyrənmək üçün həmin strukturlarda qeydə alınan elektroensefaloqram dalğalarının qarşılıqlı krosss-korrelyasya əlaqələrini, faza sürüşmələrini və bu proseslərdə adrenergik mexanizmlərin iştirakını araşdırmaq məqsədilə aparılmış tədqiqat işi haqqında məlumat verilmişdir. Beyin strukturlarında bioelektrik fəallığının zaman və məkan daxilində qarşılıqlı əlaqələri altı baş eksperimental dovşan üzərində, “NSNeurosoft” tipli elektroensefaloqraf vasitəsilə, kross-korrelyasiya analizi üsulu ilə öyrənilmişdir. Eksperimental stress modelini yaratmaq üçün arxa ətrafların elektrodermal qıcıqlandırılması üsulundan və bununla əlaqədar şərti işıq siqnallarından istifadə olunmuşdur. Stressin müxtəlif fazalarında monoaminergik sistemin rolunu göstərmək üçün venadaxili aminazin tətbiq edilmişdir. Nəticələr göstərmişdir ki, stressin müxtəlif fazaları beyin qabığı ilə qabıqaltı strukturlar arasında qarşılıqlı funksional əlaqələrin dəyişiklikləri ilə müşayiət edilir. Aminazinin təsiri ilə ilkin funksional əlaqələrin qismən bərpa olunması isə stressin formalaşmasında arxa hipotalamusun peysmeyker rolunun adrenergik mənşəli olmasını təsdiq edir. This article presents a study conducted to investigate, under experimental stress conditions, the cross-correlation relationships and phase shifts of the electroencephalogram waves recorded in the cerebral cortex and subcortical structures, as well as the involvement of adrenergic mechanisms in these processes, in order to examine the functional connections between these structures. The temporal and spatial interrelationships of bioelectrical activity in brain structures were studied in six experimental rabbits using an "NSNeurosoft" electroencephalograph by means of cross-correlation analysis. To create the experimental stress model, the method of electrodermal stimulation of the hind limbs and associated conditioned light signals was employed. To demonstrate the role of the monoaminergic system in the various phases of stress, chlorpromazine was administered intravenously. The results showed that the different phases of stress are accompanied by changes in the reciprocal functional connections between the cerebral cortex and subcortical structures. The partial restoration of the initial functional connections under the influence of chlorpromazine confirms that the pacemaker role of the posterior hypothalamus in the formation of stress is of adrenergic origin. В статье представлены результаты исследования, проведенного с целью изучения функциональных связей между корой головного мозга и подкорковыми структурами в условиях экспериментального стресса. С этой целью проведён анализ кросс-корреляции и фазового сдвига электроэнцефалографических (ЭЭГ) сигналов, а также изучена роль адренергических механизмов. Исследование выполнено на 6 экспериментальных кроликах с использованием электроэнцефалографа «NS-Neurosoft». Стресс моделировали с помощью электро-дермальной стимуляции задних конечностей в сочетании со световыми сигналами. Для оценки роли моноаминергической системы внутривенно вводили аминазин. Результаты показали, что различные стадии стресса сопровождаются изменениями функциональных связей между корой головного мозга и подкорковыми структурами. Частичное восстановление этих связей под влиянием аминазина подтверждает адренергическую природу пейсмейкерной роли заднего гипоталамуса в формировании стресса.
Zitieren
APA
Cəfərova, A., & Əliyev, A. (2026). EMOSİONAL STRESS VƏZİYYƏTLƏRİNDƏ BEYİN STRUKTURLARININ ELEKTRİK FƏALLIĞININ FORMALAŞMASINDA ADRENERGİK MEXANİZMLƏRİN ROLU. Azerbaijan Medical Journal, 157-160. https://doi.org/10.34921/amj.2026.2.026
Vancouver
Cəfərova A, Əliyev A. EMOSİONAL STRESS VƏZİYYƏTLƏRİNDƏ BEYİN STRUKTURLARININ ELEKTRİK FƏALLIĞININ FORMALAŞMASINDA ADRENERGİK MEXANİZMLƏRİN ROLU. Azerbaijan Medical Journal. 2026:157-160. doi:10.34921/amj.2026.2.026
BibTeX
@article{Cfrova2026,
author = {Cəfərova, A.M. and Əliyev, A.X.},
title = {EMOSİONAL STRESS VƏZİYYƏTLƏRİNDƏ BEYİN STRUKTURLARININ ELEKTRİK FƏALLIĞININ FORMALAŞMASINDA ADRENERGİK MEXANİZMLƏRİN ROLU},
journal = {Azerbaijan Medical Journal},
year = {2026},
number = {2},
pages = {157--160},
doi = {10.34921/amj.2026.2.026}
}
EUVIMED