AZƏRBAYCAN POPULYASİYASINDA α-QLOBİN GEN MUTASİYALARI VƏ ONLARIN FENOTİPİK TƏZAHÜRÜ
Azerbaijan Medical Journal · 28.06.2026 · (2) · 133-139
DOI: 10.34921/amj.2026.2.022 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Azerbaijan Medical Journal, online erschienen am 28.06.2026. Verfasst von T.Ə. Məmmədova und 5 weiteren Autor:innen. Die Arbeit nennt 19 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Məqalədə α-talassemiya mutasiyalarının Azərbaycan üçün xarakterik olan genotiplərinin müəyyən edilməsi və onların fenotipik xüsusiyətlərinin aşkarlanması məqsədilə aparılmış tədqiqat işinin nəticələri təqdim edilmişdir. Tədqiqat qrupuna 307 xəstə daxil edilmişdir (166 nəfərdə α-talassemiyanın HbH forması, 133 nəfərdə αtalassemiya daşıyıcılığı, 8 nəfərdə α- və β-talassemiya gen mutasiyalarının kompaundluğu olmuşdur). Bu şəxslərdə dot-blot hibriditasiya və sekvenləşmə metodları ilə 16 α-talassemik mutasiya aşkarlanmışdır ki, bunların da əsas hissəsi (81%) delesiya tipli olmuşdur. Xəstələrdə delesion və qeyri-delesion allellər və onların β-gen mutasiyalarla kombinasiyası nəticəsində törənən müxtəlif genotiplər aşkar edilmişdir. HbH xəstələrində 20 fərqli genotip müəyyən edilmişdir ki, bunların arasında ən çox rast gəlinən delesion mutasiyalar (--/-α) olmuşdur və bu, 110 xəstədə müşahidə edilmişdir. Bu səbəbdən xəstəlik çox vaxt yüngül klinik gedişlə təzahür etmişdir. α- və β-talassemiya mutasiyalarının yanaşı ötürülməsi hallarında həm laborator göstəricilərdə, həm də xəstəliyin klinik gedişində dəyişikliklər müşahidə edilmişdir ki, bu da diaqnozun düzgün qoyulmasını çətinləşdirir. This article presents the results of a study conducted to identify α-thalassemic mutations and genotypes characteristic of the Azerbaijani population and to determine their phenotypic manifestations. The study group consisted of 307 individuals, including 166 patients with HbH disease, 133 carriers of αthalassemia, and 8 individuals with compound mutations of α- and β-globin genes. In these individuals, 16 α-thalassemic mutations were detected using dot-blot hybridization and sequencing methods, the majority of which (81%) were deletion-type mutations. Various genotypes were identified as a result of combinations of deletional and non-deletional alleles, as well as their interaction with β-gene mutations. Among patients with HbH disease, 20 different genotypes were identified. The most common were deletional mutations (--/-α), which were observed in 110 patients. As a result, the disease most frequently manifested with a mild clinical course. In cases of co-inheritance of α- and β-thalassemia mutations, changes were observed both in laboratory parameters and in the clinical course of the disease, which complicates establishing an accurate diagnosis. В статье представлены результаты исследования, проведённого с целью выявления α-талассемических мутаций и генотипов, характерных для азербайджанской популяции, а также определения их фенотипических проявлений. В исследовательскую группу было включено 307 пациентов (166 пациентов с заболеванием HbH, 133 носителя α-талассемии и 8 человек с компаундными мутациями генов α и β). У этих лиц с помощью методов dot-blot гибридизации и секвенирования было выявлено 16 α-талассемических 139 мутаций, из которых основная часть (81%) относилась к делеционному типу. У пациентов были обнаружены различные генотипы, сформированные в результате сочетаний делеционных и неделеционных аллелей, а также их комбинаций с мутациями β-гена. Среди пациентов с HbH-болезнью было выявлено 20 различных генотипов, среди которых наиболее часто встречались делеционные мутации (--/-α), наблюдавшиеся у 110 пациентов. В связи с этим заболевание в большинстве случаев проявлялось лёгким клиническим течением. В случаях совместного наследования мутаций α- и β-талассемии наблюдались изменения как в лабораторных показателях, так и в клиническом течении заболевания, что может затруднять постановку точного диагноза.
Zitieren
APA
Məmmədova, T., Cəfərova, X., Əliyeva, G., Ağayev, A., Qafarova, S., & Abbasova, Ü. (2026). AZƏRBAYCAN POPULYASİYASINDA α-QLOBİN GEN MUTASİYALARI VƏ ONLARIN FENOTİPİK TƏZAHÜRÜ. Azerbaijan Medical Journal, 133-139. https://doi.org/10.34921/amj.2026.2.022
Vancouver
Məmmədova T, Cəfərova X, Əliyeva G, Ağayev A, Qafarova S, Abbasova Ü. AZƏRBAYCAN POPULYASİYASINDA α-QLOBİN GEN MUTASİYALARI VƏ ONLARIN FENOTİPİK TƏZAHÜRÜ. Azerbaijan Medical Journal. 2026:133-139. doi:10.34921/amj.2026.2.022
BibTeX
@article{Mmmdova2026,
author = {Məmmədova, T.Ə. and Cəfərova, X.X. and Əliyeva, G.Z. and Ağayev, A.R. and Qafarova, S.N. and Abbasova, Ü.M.},
title = {AZƏRBAYCAN POPULYASİYASINDA α-QLOBİN GEN MUTASİYALARI VƏ ONLARIN FENOTİPİK TƏZAHÜRÜ},
journal = {Azerbaijan Medical Journal},
year = {2026},
number = {2},
pages = {133--139},
doi = {10.34921/amj.2026.2.022}
}
EUVIMED