EUVIMEDEUVIMED entdecken
Crossref

QİDALANMA DAVRANIŞLARININ FAKTOR STRUKTURU: AZƏRBAYCAN TİBB UNİVERSİTETİ TƏLƏBƏLƏRİNİN QİDALANMA DAVRANIŞLARINA TƏSİR EDƏN PSİXOLOJİ VƏ SOSİAL AMİLLƏR

R.B. Liftiyev, R.Q. Nağıyeva, A.F. Mehdiyeva, R.İ. Rəsulova, P.N. Babayev, A.H. Cəfərova, G.Q. Süleymanlı

Azerbaijan Medical Journal · 15.03.2026 · (1) · 135-139

DOI: 10.34921/amj.2026.1.024 ↗

Kurz gefasst

Fachartikel in der Zeitschrift Azerbaijan Medical Journal, online erschienen am 15.03.2026. Verfasst von R.B. Liftiyev und 6 weiteren Autor:innen. Die Arbeit nennt 9 Literaturangaben.

AbstractBibliografische AngabenZitierenVerwandte Studien

Abstract (Originalsprache)

Məqalədə şərh edilən tədqiqat Azərbaycanda Tibb Universiteti tələbələri arasında qidalanma davranışlarını formalaşdıran psixoloji və sosial amilləri müəyyən etmək və bu amillərin qarşılıqlı təsir mexanizmlərini faktor təhlili vasitəsilə sistemli şəkildə araşdırmaq məqsədilə aparılmışdır. Tədqiqata yaşı 18-dən 30-a qədər olan 200 tibb tələbəsi cəlb edilmişdir. Qidalanma davranışlarının qiymətləndirilməsi üçün Niderland alimlərinin hazırladıqları yemək vərdişi anketindən (The Dutch Eating Behavior Questionnaire – DEBQ) istifadə edilmiş və məlumatlara əsas komponentlərin analizi (Principal Component Analysis – PCA) üsulu tətbiq edilmişdir. Faktor təhlili nəticəsində ümumi variasiyanın 65,7%-ni izah edən dörd əsas faktor müəyyən edilmişdir: sağlam qidalanma, zərərli qidalanma vərdişləri, ətraf mühit təsiri və psixoloji amillər. Sağlam qidalanma davranışlarının yüksək olmasına baxmayaraq, qidanı emosional yemək və sosial media təsiri əhəmiyyətli rol oynayır. Müəlliflərin fikrincə, psixoloji və sosial təsirlər tibb tələbələrinin qidalanma davranışlarının formalaşmasında mühüm rol oynayır. Bu nəticələr gənclər arasında qidalanma vərdişlərini yaxşılaşdırmağa yönəlmiş ictimai səhiyyə müdaxilələrinin planlaşdırılmasında faydalı ola bilər. Исследование, представленное в данной статье, было проведено с целью выявления психологических и социальных факторов, формирующих пищевое поведение студентов медицинских вузов в Азербайджане, а также системного изучения механизмов взаимодействия этих факторов с использованием факторного анализа. В исследование были включены 200 студентов-медиков в возрасте от 18 до 30 лет. Оценка пищевого поведения проводилась с использованием Нидерландского опросника пищевого поведения (Dutch Eating Behavior Questionnaire, DEBQ), а анализ данных осуществлялся методом анализа главных компонент (Principal Component Analysis, PCA). В результате факторного анализа были выявлены четыре основных фактора, объясняющие 65,7% общей дисперсии: здоровое питание, нездоровые пищевые привычки, влияние окружающей среды и психологические факторы. Несмотря на в целом высокий уровень здорового пищевого поведения, эмоциональное переедание и влияние социальных сетей играли значимую роль. По мнению авторов, психологические и социальные воздействия играют ключевую роль в формировании пищевого поведения студентов-медиков. Полученные результаты могут быть использованы при планировании вмешательств в области общественного здравоохранения, направленных на улучшение пищевых привычек среди молодежи. The study described in this article was conducted to identify the psychological and social factors shaping eating behaviors among medical students in Azerbaijan and to systematically examine the mechanisms of interaction between these factors using factor analysis. Eating behaviors are influenced by psychological, social, and cultural determinants, and unhealthy food choices may contribute to an increased risk of obesity and metabolic diseases. The aim of this research was to understand eating behaviors among medical university students in Azerbaijan and to determine their psychological and social determinants. A total of 200 medical students aged 18–30 years were included in the study. Eating behaviors were assessed using the Dutch Eating Behavior Questionnaire (DEBQ), and the data were analyzed using Principal Component Analysis (PCA). The factor analysis revealed four main factors explaining 65,7% of the total variation: healthy eating, harmful eating habits, environmental influences, and psychological factors. Despite the high prevalence of healthy eating behaviors, emotional eating and the influence of social media play a significant role in students' eating patterns. According to the authors, psychological and social influences play an essential role in shaping the eating behaviors of medical students. These findings could be useful in planning public health interventions aimed at improving eating habits among young people.

Zitieren

APA

Liftiyev, R., Nağıyeva, R., Mehdiyeva, A., Rəsulova, R., Babayev, P., Cəfərova, A., & Süleymanlı, G. (2026). QİDALANMA DAVRANIŞLARININ FAKTOR STRUKTURU: AZƏRBAYCAN TİBB UNİVERSİTETİ TƏLƏBƏLƏRİNİN QİDALANMA DAVRANIŞLARINA TƏSİR EDƏN PSİXOLOJİ VƏ SOSİAL AMİLLƏR. Azerbaijan Medical Journal, 135-139. https://doi.org/10.34921/amj.2026.1.024

Vancouver

Liftiyev R, Nağıyeva R, Mehdiyeva A, Rəsulova R, Babayev P, Cəfərova A, et al. QİDALANMA DAVRANIŞLARININ FAKTOR STRUKTURU: AZƏRBAYCAN TİBB UNİVERSİTETİ TƏLƏBƏLƏRİNİN QİDALANMA DAVRANIŞLARINA TƏSİR EDƏN PSİXOLOJİ VƏ SOSİAL AMİLLƏR. Azerbaijan Medical Journal. 2026:135-139. doi:10.34921/amj.2026.1.024

BibTeX
@article{Liftiyev2026,
  author = {Liftiyev, R.B. and Nağıyeva, R.Q. and Mehdiyeva, A.F. and Rəsulova, R.İ. and Babayev, P.N. and Cəfərova, A.H. and Süleymanlı, G.Q.},
  title = {QİDALANMA DAVRANIŞLARININ FAKTOR STRUKTURU: AZƏRBAYCAN TİBB UNİVERSİTETİ TƏLƏBƏLƏRİNİN QİDALANMA DAVRANIŞLARINA TƏSİR EDƏN PSİXOLOJİ VƏ SOSİAL AMİLLƏR},
  journal = {Azerbaijan Medical Journal},
  year = {2026},
  number = {1},
  pages = {135--139},
  doi = {10.34921/amj.2026.1.024}
}
Kostenlos starten →