BÖYÜK BETTA-TALASSEMİYALI UŞAQLARIN QAN SERUMUNDA FİBROBLASTLARIN 23-CÜ BÖYÜMƏ FAKTORUNUN TƏYİNİNİN DİAQNOSTİK ƏHƏMİYYƏTİ
Azerbaijan Medical Journal · 15.03.2026 · (1) · 119-123
DOI: 10.34921/amj.2026.1.021 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Azerbaijan Medical Journal, online erschienen am 15.03.2026. Verfasst von İ.C. Şahverdiyeva und 2 weiteren Autor:innen. Die Arbeit nennt 9 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Məqalədə böyük β-talassemiyalı uşaqların qan serumunda fibroblastların 23-cü böyümə faktorunun (FGF-23) səviyyəsi ilə dəmir mübadiləsi zülallarının qarşılıqlı əlaqələrini araşdırmaq məqsədilə aparılmış tədqiqat işi haqqında məlumat verilmişdir. Tədqiqata 2019-2023-cü illərdə mütəmadi qan transfuziyası almış 60 uşağın, kontrol qrupuna isə 15 nəfər müvafiq yaşlı praktik sağlam uşağın analizlərinin nəticələri daxil edilmişdir. Əsas qrupu təşkil edən uşaqlar iki qrupa ayrılmışdır: 6-11 yaş və 12-17 yaş. Pasiyentlərin qan serumunda dəmir, ferritin, D vitamini, ferroportin, hepsidin, FGF-23 səviyyələri qruplararası müqayisədə tədqiq edilmişdir. Tədqiqat göstərmişdir ki, böyük β-talassemiya olan uşaqların qan serumunda yaş artdıqca dəmirin və ferritinin toplanması ilə əlaqədar olaraq hepsidin səviyyəsi azalır. Uzun müddət transfuziya alan uşaqlarda D vitamini çatışmazlığı fonunda FGF-23 səviyyəsində artım müşahidə edilir. Bu, 12-17 yaşlı uşaqlarda daha qabarıq təzahür edir. Tədqiq edilən göstəricilər arasında korrelyasiya əlaqələrinin araşdırılmasından aydın olmuşdur ki, qan serumunda FGF-23 səviyyəsinin artmasına səbəb dəmir mübadiləsində baş verən dəyişikliklərdir. Əldə edilmiş nəticələr gələcəkdə böyük β-talassemiyanın diaqnostikasında və müalicə istiqamətlərinin düzgün seçilməsində əhəmiyyətli ola bilər. В настоящем исследовании изучены уровни фактора роста фибробластов-23 (FGF-23) в сыворотке крови детей с большой β-талассемией и проанализирована его взаимосвязь с белками, участвующими в метаболизме железа. В исследование были включены результаты анализов 60 детей, получавших регулярные гемотрансфузии в период 2019-2023 гг.; контрольную группу составили 15 практически здоровых детей соответствующего возраста. Основная группа была разделена на две возрастные подгруппы: 6-11 лет и 12-17 лет. В сыворотке крови пациентов определяли уровни железа, ферритина, витамина D, ферропортина, гепсидина и FGF-23 с последующим межгрупповым сравнительным анализом. Установлено, что у детей с большой β-талассемией по мере увеличения возраста на фоне прогрессирующего накопления железа и повышения уровня ферритина наблюдается статистически значимое снижение уровня гепсидина. У пациентов, длительно получающих трансфузионную терапию, дефицит витамина D сопровождался статистически значимым повышением уровня FGF-23. Наиболее выраженные изменения выявлены в возрастной группе 12-17 лет. Корреляционный анализ исследуемых показателей показал, что повышение уровня FGF-23 в сыворотке крови связано с изменениями метаболизма железа, что позволяет предположить участие нарушений железного гомеостаза в механизмах повышения экспрессии FGF-23. Полученные результаты свидетельствуют о потенциальной клинической значимости определения FGF-23 при диагностике и выборе терапевтической тактики у детей с большой β-талассемией. The present study investigates the serum levels of fibroblast growth factor-23 (FGF-23) in children with β-thalassemia major and evaluates its relationship with iron metabolism-related proteins. The study included laboratory data from 60 children who received regular blood transfusions between 2019 and 2023. The control group consisted of 15 age-matched practically healthy children. The main cohort was 123 subdivided into two age groups: 6-11 years and 12-17 years. Serum levels of iron, ferritin, vitamin D, ferroportin, hepcidin, and FGF-23 were comparatively analyzed between the groups. The findings demonstrated that in children with β-thalassemia major, progressive iron accumulation and elevated ferritin levels with increasing age were associated with a statistically significant decrease in hepcidin levels. In patients undergoing long-term transfusion therapy, vitamin D deficiency was accompanied by a statistically significant elevation of FGF-23 levels. This pattern was more pronounced in the 12-17-year age group. Correlation analysis of the studied parameters demonstrated that the elevation of serum FGF-23 levels is associated with alterations in iron metabolism, suggesting that dysregulation of iron homeostasis may contribute to increased FGF-23 expression. The obtained results suggest that FGF-23 may serve as a clinically relevant biomarker in the diagnostic assessment and optimization of therapeutic strategies in children with β-thalassemia major.
Zitieren
APA
Şahverdiyeva, İ., Həmidova, G., & İslamzadə, F. (2026). BÖYÜK BETTA-TALASSEMİYALI UŞAQLARIN QAN SERUMUNDA FİBROBLASTLARIN 23-CÜ BÖYÜMƏ FAKTORUNUN TƏYİNİNİN DİAQNOSTİK ƏHƏMİYYƏTİ. Azerbaijan Medical Journal, 119-123. https://doi.org/10.34921/amj.2026.1.021
Vancouver
Şahverdiyeva İ, Həmidova G, İslamzadə F. BÖYÜK BETTA-TALASSEMİYALI UŞAQLARIN QAN SERUMUNDA FİBROBLASTLARIN 23-CÜ BÖYÜMƏ FAKTORUNUN TƏYİNİNİN DİAQNOSTİK ƏHƏMİYYƏTİ. Azerbaijan Medical Journal. 2026:119-123. doi:10.34921/amj.2026.1.021
BibTeX
@article{ahverdiyeva2026,
author = {Şahverdiyeva, İ.C. and Həmidova, G.E. and İslamzadə, F.İ.},
title = {BÖYÜK BETTA-TALASSEMİYALI UŞAQLARIN QAN SERUMUNDA FİBROBLASTLARIN 23-CÜ BÖYÜMƏ FAKTORUNUN TƏYİNİNİN DİAQNOSTİK ƏHƏMİYYƏTİ},
journal = {Azerbaijan Medical Journal},
year = {2026},
number = {1},
pages = {119--123},
doi = {10.34921/amj.2026.1.021}
}
EUVIMED