HỆ THỐNG THỊ GIÁC – NGÔN NGỮ HỖ TRỢ NGƯỜI KHIẾM THỊ TRONG NHẬN DẠNG VÀ TRUY VẤN MÔ TẢ VẬT THỂ
TNU Journal of Science and Technology · 28.05.2026 · 231 (07) · 129-135
DOI: 10.34238/tnu-jst.14879 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift TNU Journal of Science and Technology, online erschienen am 28.05.2026. Verfasst von Trần Hùng Cường und 5 weiteren Autor:innen.
Abstract (Originalsprache)
Người khiếm thị gặp nhiều khó khăn trong việc nhận thức và xác định các đối tượng trong môi trường xung quanh do tính đa dạng và phức tạp của cảnh quan thực tế, từ đó làm hạn chế đáng kể các hoạt động cá nhân và xã hội. Bài báo này đề xuất một hệ thống hỗ trợ nhận thức cảnh cho người khiếm thị dựa trên mô hình thị giác–ngôn ngữ lớn (Large Vision–Language Model, LVLM), cho phép tương tác thông qua các thao tác đơn giản như nhấn giữ phím, chạm màn hình và sử dụng giọng nói. Hệ thống cung cấp mô tả toàn cảnh, đồng thời cho phép người dùng truy vấn các đối tượng cụ thể thông qua phân đoạn ảnh chính xác dựa trên mô hình nền tảng thị giác. Nhằm khắc phục hiện tượng ảo giác thường gặp trong các mô hình thị giác–ngôn ngữ, phương pháp đề xuất tích hợp thông tin phân đoạn ảnh như một nguồn tri thức bổ trợ cho quá trình suy luận đa phương thức, qua đó nâng cao độ chính xác trong nhận thức cảnh. Các thí nghiệm được thực hiện trên tập dữ liệu Visual Genome Regions cho thấy hệ thống đề xuất cải thiện rõ rệt khả năng xác định và mô tả đối tượng so với mô hình nền Qwen2-VL-Chat, mô hình ngôn ngữ lớn LLaVA và BLIP-2, khẳng định tiềm năng ứng dụng trong các hệ thống hỗ trợ tiếp cận cho người khiếm thị.
Zitieren
APA
Cường, T. H., Chiến, N. K., Thủy, N. T., Minh, N. H. B., Mạnh, N. D., & Đại, N. T. (2026). HỆ THỐNG THỊ GIÁC – NGÔN NGỮ HỖ TRỢ NGƯỜI KHIẾM THỊ TRONG NHẬN DẠNG VÀ TRUY VẤN MÔ TẢ VẬT THỂ. TNU Journal of Science and Technology, 231(07), 129-135. https://doi.org/10.34238/tnu-jst.14879
Vancouver
Cường TH, Chiến NK, Thủy NT, Minh NHB, Mạnh ND, Đại NT. HỆ THỐNG THỊ GIÁC – NGÔN NGỮ HỖ TRỢ NGƯỜI KHIẾM THỊ TRONG NHẬN DẠNG VÀ TRUY VẤN MÔ TẢ VẬT THỂ. TNU Journal of Science and Technology. 2026;231(07):129-135. doi:10.34238/tnu-jst.14879
BibTeX
@article{Cng2026,
author = {Cường, Trần Hùng and Chiến, Ngô Khánh and Thủy, Nguyễn Thu and Minh, Nguyễn Hữu Bình and Mạnh, Nguyễn Duy and Đại, Nguyễn Trọng},
title = {HỆ THỐNG THỊ GIÁC – NGÔN NGỮ HỖ TRỢ NGƯỜI KHIẾM THỊ TRONG NHẬN DẠNG VÀ TRUY VẤN MÔ TẢ VẬT THỂ},
journal = {TNU Journal of Science and Technology},
year = {2026},
volume = {231},
number = {07},
pages = {129--135},
doi = {10.34238/tnu-jst.14879}
}
EUVIMED