Ahlat Türbelerinde Yazı Ve Anlam Boyutu
Bingöl Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi · 28.06.2026 · (27) · 660-693
DOI: 10.34085/buifd.1866583 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Bingöl Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, online erschienen am 28.06.2026. Verfasst von Gülsün Ebiri. Die Arbeit nennt 37 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Türk-İslam mimarisinde ziyaret mekânlarından biri olan türbeler, her ne kadar ölen kişiye gösterilen saygıyı ebedileştirmek olsa da ahiret inancının yansıması olarak da inşa edilmişlerdir. Kutsal mekânların tezahürü olan türbeler, İslam dünyasının manevi coğrafyasında özel bir yere sahiptir. Zamanla mezar yapısının ötesinde toplumsal bellek, inanç ve geleneğin iç içe geçtiği çok katmanlı bir anlamla bütünleşmiştir. Toplumda yer edinen etkin kişilerin defnedildiği yapılar, İslam coğrafyasında farklı isimlerle adlandırılmıştır (kümbet, türbe, marabut, türbet, ravza, meşhed, makam, buk’a, darih gibi). Anadolu’da bu yapılar hem kümbet hem de türbe olarak anılmışlardır. Ahlat’ta bulunan bu yapı grubu da aynı şekilde hem kümbet hem de türbe olarak yayınlarda isimlendirilmiştir. Ancak çalışmamızda “türbe” kullanılmıştır. Mimaride yazı sıklıkla kullanılan bir iletişim aracıdır. Ayrıca yazı, içerikleriyle kendi dönemlerinin tarihsel hafızasıdır. Yazı, süslemeyle birlikte mimari kompozisyonla bütünleşir ve yazıldığı yerlerde mekânın odak noktasını belirlemektedir. Kitabeler inşa, onarım, manzum metinler ve ayet ile hadislerden oluşmaktadır. Çalışma konumuzu oluşturan Ahlat’ta bulunan 7 türbede inşa kitabesinde dua terkipleri, vakfiye, ayet ve hadis kitabeleri yer almaktadır. İncelenen Ahlat türbelerinde 4 dua terkibi dışında 16 ayet, 3 hadis ve 4 besmele yazılmıştır. Bu çalışma kapsamında Ahlat türbe kitabelerinde yer alan dua terkipleri, ayet ile hadislerin konusu, anlamı ve iletilmek istenen mesajları tefsirleriyle birlikte değerlendirilmiştir.
Zitieren
APA
Ebiri, G. (2026). Ahlat Türbelerinde Yazı Ve Anlam Boyutu. Bingöl Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 660-693. https://doi.org/10.34085/buifd.1866583
Vancouver
Ebiri G. Ahlat Türbelerinde Yazı Ve Anlam Boyutu. Bingöl Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi. 2026:660-693. doi:10.34085/buifd.1866583
BibTeX
@article{Ebiri2026,
author = {Ebiri, Gülsün},
title = {Ahlat Türbelerinde Yazı Ve Anlam Boyutu},
journal = {Bingöl Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi},
year = {2026},
number = {27},
pages = {660--693},
doi = {10.34085/buifd.1866583}
}
EUVIMED