Arapça İmlâ Kurallarının Belirlenmesinde Amaç ve Yöntem
Bingöl Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi · 28.06.2026 · (27) · 83-109
DOI: 10.34085/buifd.1864443 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Bingöl Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, online erschienen am 28.06.2026. Verfasst von İshak Durmuş. Die Arbeit nennt 58 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Bu makale, Arapça imlâ geleneğinde yazım kurallarının hangi ilkelere göre belirlendiğini, betimsel içerik analizi yöntemiyle amaç ve yöntem ilişkisi çerçevesinde incelemektedir. Çalışma, Arap yazısında mushaf ve aruz imlâsı dışında yer alan genel imlâ kurallarıyla sınırlı tutulmuştur. Bu doğrultuda imlâ geleneğinde yaygın biçimde kullanılan bitişik ve ayrı yazım (vasıl ve fasıl), harf artırma (ziyâde), harf eksiltme (hazif) ve harf değiştirme (ibdâl) yöntemlerinin arka planında yer alan gerekçeler, klasik imlâ ve nahiv literatürü esas alınarak incelenmiştir. İnceleme sonucunda Arapça imlâ kurallarının belirlenmesinde belirsizliği giderme, kolaylaştırma, telaffuza uyum sağlama ve estetik bir görünüm kazandırma olmak üzere dört temel amacın öne çıktığı tespit edilmiştir. Bu amaçların, imlâ literatüründe çoğu zaman dağınık açıklamalar hâlinde yer aldığı, ancak dikkatle incelendiğinde söz konusu kuralların büyük ölçüde bu dört ilke etrafında şekillendiği görülmüştür. Söz konusu amaçlar, birbirinden tamamen bağımsız olmaktan ziyade zaman zaman aynı kural üzerinde farklı düzeylerde birlikte işleyen ve yer yer birbirini sınırlandıran ilkeler olarak değerlendirilebilir. Sonuç olarak çalışma, Arapça imlâ kurallarının belirli amaçlar doğrultusunda ve sistematik yöntemlerle şekillendiğini ortaya koymakta ve bu kuralların dayandığı ilkeleri bütüncül bir çerçevede ele alması bakımından önem taşımaktadır. Ayrıca imlâ kurallarının arkasındaki bu amaç ve yöntem ilişkisini görünür kılmanın Arap dili öğretiminde imlânın işlevsel boyutunun yeniden değerlendirilmesine katkı sağlayacağı umulmaktadır.
Zitieren
APA
Durmuş, İ. (2026). Arapça İmlâ Kurallarının Belirlenmesinde Amaç ve Yöntem. Bingöl Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 83-109. https://doi.org/10.34085/buifd.1864443
Vancouver
Durmuş İ. Arapça İmlâ Kurallarının Belirlenmesinde Amaç ve Yöntem. Bingöl Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi. 2026:83-109. doi:10.34085/buifd.1864443
BibTeX
@article{Durmu2026,
author = {Durmuş, İshak},
title = {Arapça İmlâ Kurallarının Belirlenmesinde Amaç ve Yöntem},
journal = {Bingöl Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi},
year = {2026},
number = {27},
pages = {83--109},
doi = {10.34085/buifd.1864443}
}
EUVIMED