Taşlıcalı Yahya Bey’in “Âlem-i Hayret”i
Akademik Dil ve Edebiyat Dergisi · 30.07.2026 · 10 (2) · 851-860
DOI: 10.34083/akaded.1957734 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Akademik Dil ve Edebiyat Dergisi, online erschienen am 30.07.2026. Verfasst von Fazile Eren Kaya. Die Arbeit nennt 20 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Günlük hayatta daha çok şaşırmak anlamında kullanılan hayret kelimesi tasavvufi ıstılahta sâlikin kalbine doğan tecelliler sonunda düşünemez hale gelmesi manasına gelir. Çünkü Allah’ı tam olarak anlamak insan zihni için mümkün değildir. Bu anlamda hayret, bilmenin neticesidir. Fenafillah’a ulaşmaya çalışan insan-ı kâmil için hayret, önemli bir makamdır. Bu makam elbette edebiyatta da kendisine yer bulmuştur. Divan edebiyatında sonunda ilahi aşka ulaşmayı amaçlayan şairlerin hayret vadisinden ya da denizinden geçmeleri gerekmektedir. Gerek mesnevilerde gerekse divanlarda sıkça karşımıza çıkan bahr-i hayret, âlem-i hayret, bezm-i hayret tamlamalarının sebebi de budur. Şairler, İlahî aşk yolunda geçtikleri bu merhaleden eserlerinde bahsederek bir anlamda kendi tecrübelerini paylaşmış olurlar. 16. yüzyılın önemli isimlerinden Yahya Bey’in divanı incelendiğinde hayret kavramının sıkça kullanıldığı görülecektir. Şair, manevi yolculuğunun seyrinde bu makama ulaştığı, makamı temaşa ettiği ve geçtiği esnada temaşa ettiği halleri şiirlerinde tavsif etmiştir. Makalemizde asker bir şair olup ömrünün son demlerinde Gülşeni tarikatına intisap ederek tasavvufa yönelen Yahya Bey’in divanında hayret makamının hangi bağlamlarda yer aldığı üzerinde durulacaktır.
Zitieren
APA
Kaya, F. E. (2026). Taşlıcalı Yahya Bey’in “Âlem-i Hayret”i. Akademik Dil ve Edebiyat Dergisi, 10(2), 851-860. https://doi.org/10.34083/akaded.1957734
Vancouver
Kaya FE. Taşlıcalı Yahya Bey’in “Âlem-i Hayret”i. Akademik Dil ve Edebiyat Dergisi. 2026;10(2):851-860. doi:10.34083/akaded.1957734
BibTeX
@article{Kaya2026,
author = {Kaya, Fazile Eren},
title = {Taşlıcalı Yahya Bey’in “Âlem-i Hayret”i},
journal = {Akademik Dil ve Edebiyat Dergisi},
year = {2026},
volume = {10},
number = {2},
pages = {851--860},
doi = {10.34083/akaded.1957734}
}
EUVIMED