Ayfer Tunç’un “Dünya Ağrısı” Romanında Yas, Melankoli ve Benliğin Kırılganlığı
Akademik Dil ve Edebiyat Dergisi · 30.07.2026 · 10 (2) · 650-667
DOI: 10.34083/akaded.1956602 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Akademik Dil ve Edebiyat Dergisi, online erschienen am 30.07.2026. Verfasst von Ayşe Tepebaşı. Die Arbeit nennt 31 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Melankoli, Antik Yunan’dan günümüze uzanan süreçte farklı disiplinlerin ilgi alanına giren ve anlamı zamanla değişerek genişleyen bir kavramdır. İlk dönemlerde “kara safra” ile açıklanan bu durum, Orta Çağ’da ruhsal durgunluk ve isteksizlikle ilişkilendirilmiş; Rönesans’ta yaratıcılıkla birlikte düşünülmüş, modern dönemde ise daha çok ruhsal bir çözülme hâli olarak ele alınmıştır. Freud’un Yas ve Melankoli çalışması, kavramın kuramsal sınırlarını belirginleştiren temel metinlerden biridir. Freud’a göre melankoli, kayıp nesnenin benlik içinde yarattığı yıkımla ortaya çıkar ve öznenin kendine yönelen suçlamalarıyla derinleşir. Modern Türk romanında melankoli, bireyin iç dünyasına odaklanan anlatılarda sıkça karşılaşılan bir izlektir. Ayfer Tunç’un Dünya Ağrısı romanı, bu yönüyle dikkat çeken metinlerden biridir. Eserde “dünya ağrısı” bir suç deneyiminin ardından benliğini korumakta zorlanan bireyin yaşadığı iç çözülme üzerinden verilir. Yasın tamamlanamaması, anlatı ilerledikçe melankolik bir yapıya dönüşür; geçmişle kurulan ilişki, kesintili ve huzursuz bir hatırlama biçimi içinde sürer. Bu çalışmada roman, yas ve melankolinin oluşum süreçleri dikkate alınarak psikanalitik bir çerçevede incelenmiştir. Metin çözümlemesinde bastırma, suçluluk ve rüya gibi unsurlar merkeze alınmış; değerlendirmelerde Freud’un yanı sıra Kristeva ve Borgna’nın yaklaşımlarından da yararlanılmıştır. İnceleme sonucunda Mürşit’in melankolik yapısının, bastırılmış suç deneyimi ve buna eşlik eden içe yönelimlerle kurulduğu görülmüş olup bireysel hafıza ile toplumsal unutma arasındaki gerilimin anlatıda belirleyici bir rol oynadığı anlaşılmıştır.
Zitieren
APA
Tepebaşı, A. (2026). Ayfer Tunç’un “Dünya Ağrısı” Romanında Yas, Melankoli ve Benliğin Kırılganlığı. Akademik Dil ve Edebiyat Dergisi, 10(2), 650-667. https://doi.org/10.34083/akaded.1956602
Vancouver
Tepebaşı A. Ayfer Tunç’un “Dünya Ağrısı” Romanında Yas, Melankoli ve Benliğin Kırılganlığı. Akademik Dil ve Edebiyat Dergisi. 2026;10(2):650-667. doi:10.34083/akaded.1956602
BibTeX
@article{Tepeba2026,
author = {Tepebaşı, Ayşe},
title = {Ayfer Tunç’un “Dünya Ağrısı” Romanında Yas, Melankoli ve Benliğin Kırılganlığı},
journal = {Akademik Dil ve Edebiyat Dergisi},
year = {2026},
volume = {10},
number = {2},
pages = {650--667},
doi = {10.34083/akaded.1956602}
}
EUVIMED