Âşık-Maşuk-Rakip Tiplerinin Tasavvufi Bağlamına Farklı Bir Bakış: Şiban Han Divanı Örneği
Akademik Dil ve Edebiyat Dergisi · 30.07.2026 · 10 (2) · 1081-1098
DOI: 10.34083/akaded.1955208 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Akademik Dil ve Edebiyat Dergisi, online erschienen am 30.07.2026. Verfasst von Olcay Kocatürk. Die Arbeit nennt 45 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Eski Türk edebiyatı bütün dönemleri ve sahalarıyla hayata ilişkin zengin bir malzemeyi günümüze taşıyan ve kültürel kaynaklık değeri bulunan bir alandır. Üstelik sözün gücünün ve insanın estetik karşısındaki zaafının etkisiyle başka herhangi bir tarihî birikimin kolaylıkla başaramayacağı tarzda bir kalıcılık ve süreklilik kazanmıştır. Türklerin tarih boyunca geniş coğrafyalara yayılmaları sayesinde Türk dili ve edebiyatı farklı kollar hâlinde Türkistan’dan Balkanlara kadar uzanan bir etki alanına sahip olmuştur. Anadolu’da gelişen batı kolu ile Türkistan’da gelişen doğu kolu, bütün bu etki alanları içinde Türk edebiyatının ana arklarını temsil eder. Eski edebiyat üzerine ülkemizdeki akademik araştırmalar tabii olarak Osmanlı sahasında yoğunlaşmaktadır. Osmanlı dönemi, Türk edebiyatının klasik kimliğini kazandığı düşünülen çağlara karşılık gelir. İslami dönem Türk edebiyatı ona klasik tavrını veren bütün özellikleriyle bir bütündür. Birbirinden uzak sahalarda yazılan eserler, gerek konuları gerekse üslup özellikleriyle aynı geleneğin parçasıdırlar. Dil çalışmaları içerik çalışmalarıyla daha güçlü biçimde desteklendikçe bu yargı da pekişecektir. Bunu dikkate alan bir örnek olarak bir Çağatay sahası metni olan Şiban Han Divanı üzerine odaklanan bu çalışmanın amacı, klasik edebiyatın değişmez tipleri olan âşık, maşuk ve rakibe yönelik tasavvufi eksenli bir tahlilde bulunmaktır. Eski şiirle ilgili benzer çalışmalardaki tasnif ve tahliller dikkate alınmakla birlikte, edebiyatla tasavvufun kesiştiği alanlar bakımından farklı bir inceleme yöntemi amaçlanmıştır.
Zitieren
APA
Kocatürk, O. (2026). Âşık-Maşuk-Rakip Tiplerinin Tasavvufi Bağlamına Farklı Bir Bakış: Şiban Han Divanı Örneği. Akademik Dil ve Edebiyat Dergisi, 10(2), 1081-1098. https://doi.org/10.34083/akaded.1955208
Vancouver
Kocatürk O. Âşık-Maşuk-Rakip Tiplerinin Tasavvufi Bağlamına Farklı Bir Bakış: Şiban Han Divanı Örneği. Akademik Dil ve Edebiyat Dergisi. 2026;10(2):1081-1098. doi:10.34083/akaded.1955208
BibTeX
@article{Kocatrk2026,
author = {Kocatürk, Olcay},
title = {Âşık-Maşuk-Rakip Tiplerinin Tasavvufi Bağlamına Farklı Bir Bakış: Şiban Han Divanı Örneği},
journal = {Akademik Dil ve Edebiyat Dergisi},
year = {2026},
volume = {10},
number = {2},
pages = {1081--1098},
doi = {10.34083/akaded.1955208}
}
EUVIMED