EUVIMEDEUVIMED entdecken
Crossref

Türk Kültüründe Gaybı Anlama Çabaları: Fal Geleneği ve Bir El Falı Örneği Analizi

Aysun Çelik

Akademik Dil ve Edebiyat Dergisi · 30.07.2026 · 10 (2) · 612-630

DOI: 10.34083/akaded.1955181 ↗

Kurz gefasst

Fachartikel in der Zeitschrift Akademik Dil ve Edebiyat Dergisi, online erschienen am 30.07.2026. Verfasst von Aysun Çelik. Die Arbeit nennt 29 Literaturangaben.

AbstractBibliografische AngabenZitierenVerwandte Studien

Abstract (Originalsprache)

İnsanlık tarihi boyunca bilinmeyene duyulan merak ve belirsizliği kontrol etme arzusu, “kehanet” ve “fal” gibi pratiklerin doğmasına yol açmıştır. Bu pratikler arasında “fal”, Türk kültürü içerisinde büyük bir yaygınlık, çeşitlilik ve derinlik kazanarak günümüze kadar gelmiştir. Bilhassa 15. yüzyıldan itibaren Anadolu’da kaleme alınan fal metinleri; din, edebiyat, tıp, hukuk, folklor, psikoloji, sosyoloji, kriminoloji alanlarına dair bugüne önemli bilgiler taşımaktadır. Bunlardan el falı metinlerinde, avuç içindeki çizgilerden hareketler; kişinin şahsiyeti, sağlık durumu, yetenekleri, güçlü ve zayıf yönleri, geçmişi ve geleceği hakkında yorumlar bulunmaktadır. Bu çalışmanın temel amacı, el falına sadece batıl bir uygulama olarak değil; “kültürel bir metin” olarak da dikkat çekmektir. Araştırmanın temel materyalini, Hz. Ali’ye atfedilmesi bakımından dikkat çekici olan ve İhsân Rahmî tarafından hazırlatılarak 1913-14’te basılan “Bergüzâr-ı Hazret-i ‘Alî” adlı müstakil el falı metni oluşturmaktadır. Çalışmada, disiplinler arası bir yaklaşımla el falının fizyonomi, ilm-i kıyafet ve ilm-i kef ile olan ilişkisine temas edilmiş, yaklaşık 100 yıl önce yazılan “Bergüzâr-ı Hazret-i ‘Alî” adlı eserin metninin analiziyle el çizgilerinin kişinin şahsiyetinden sağlık durumuna kadar geniş bir sahada çeşitli veriler sunan ve toplumsal kabullere dönüşen sembolik anlamlarına dikkat çekilmiştir. İncelenen eser, Türk kültüründe el falı geleneğinin Türkçe kaleme alınmış müstakil bir örneği, “yazılı bir belgesi” olması bakımından önemlidir.

Zitieren

APA

Çelik, A. (2026). Türk Kültüründe Gaybı Anlama Çabaları: Fal Geleneği ve Bir El Falı Örneği Analizi. Akademik Dil ve Edebiyat Dergisi, 10(2), 612-630. https://doi.org/10.34083/akaded.1955181

Vancouver

Çelik A. Türk Kültüründe Gaybı Anlama Çabaları: Fal Geleneği ve Bir El Falı Örneği Analizi. Akademik Dil ve Edebiyat Dergisi. 2026;10(2):612-630. doi:10.34083/akaded.1955181

BibTeX
@article{elik2026,
  author = {Çelik, Aysun},
  title = {Türk Kültüründe Gaybı Anlama Çabaları: Fal Geleneği ve Bir El Falı Örneği Analizi},
  journal = {Akademik Dil ve Edebiyat Dergisi},
  year = {2026},
  volume = {10},
  number = {2},
  pages = {612--630},
  doi = {10.34083/akaded.1955181}
}
Kostenlos starten →