Ta’lîm-i Edebiyât Etrafında Gelişen Tartışmalar ve Sıra Dışı Bir Örnek Olarak Meyve-Çekirdek Meselesi
Akademik Dil ve Edebiyat Dergisi · 30.07.2026 · 10 (2) · 1132-1150
DOI: 10.34083/akaded.1955149 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Akademik Dil ve Edebiyat Dergisi, online erschienen am 30.07.2026. Verfasst von Şule Kırlaroğlu. Die Arbeit nennt 45 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Bu çalışmanın odağında Recaizade Mahmut Ekrem’in Ta’lîm-i Edebiyât adlı eseri ve bu eser etrafında gelişen edebî tartışmalar yer almaktadır. Batı kaynaklı retorik anlayışının Türk edebiyatındaki ilk yansımalarından biri olan Ta’lîm-i Edebiyât, bir ders kitabı olmanın ötesine geçerek dönemin edebî çevrelerinde geniş yankı uyandırmış ve Osmanlı basınında yoğun tartışmalara yol açmıştır. Bu çalışmada eser hakkındaki tartışmalar ve eleştiri yazıları incelenmiş, bunların en dikkat çekici örneklerinden biri olan “meyve–çekirdek” meselesi ise ayrıntılı biçimde ele alınmıştır.Eserin yayımlanmasının ardından, özellikle 1882 ve 1886 yıllarında yaklaşık dört ay süren iki ayrı tartışma dönemi yaşanmış ve bu süreçte farklı süreli yayınlarda yüz elliye yakın yazı kaleme alınmıştır. Bu yoğun ilgi, Ta’lîm-i Edebiyât’ın dönemin edebî ve entelektüel çevrelerinde güçlü bir etki yarattığını göstermektedir. Nitekim eser etrafında giderek genişleyen hararetli ve ölçüsüz bir tartışma ortamı doğmuştur. Bu çalışma, söz konusu tartışmaları tarihsel bağlamı içinde ele alarak Ta’lîm-i Edebiyât’ın dönemindeki yerini ve bu örnek üzerinden dönemin edebî eleştiri kültürünü incelemeyi amaçlamaktadır. “Meyve–çekirdek” meselesi ile bu eleştirel söylemin sınırları, üslup özellikleri ve dinamikleri değerlendirilerek Osmanlı basınında ortaya çıkan sıra dışı bir edebî tartışmaya dair somut bir örnek sunulmaktadır.
Zitieren
APA
Kırlaroğlu, Ş. (2026). Ta’lîm-i Edebiyât Etrafında Gelişen Tartışmalar ve Sıra Dışı Bir Örnek Olarak Meyve-Çekirdek Meselesi. Akademik Dil ve Edebiyat Dergisi, 10(2), 1132-1150. https://doi.org/10.34083/akaded.1955149
Vancouver
Kırlaroğlu Ş. Ta’lîm-i Edebiyât Etrafında Gelişen Tartışmalar ve Sıra Dışı Bir Örnek Olarak Meyve-Çekirdek Meselesi. Akademik Dil ve Edebiyat Dergisi. 2026;10(2):1132-1150. doi:10.34083/akaded.1955149
BibTeX
@article{Krlarolu2026,
author = {Kırlaroğlu, Şule},
title = {Ta’lîm-i Edebiyât Etrafında Gelişen Tartışmalar ve Sıra Dışı Bir Örnek Olarak Meyve-Çekirdek Meselesi},
journal = {Akademik Dil ve Edebiyat Dergisi},
year = {2026},
volume = {10},
number = {2},
pages = {1132--1150},
doi = {10.34083/akaded.1955149}
}
EUVIMED