EUVIMEDEUVIMED entdecken
Crossref

Osmanlı Fal Geleneğinde Kur’an ve Harf Sembolizmi: Fâl-ı Kur’ânu’l Âzîm Örneği

Duygu Bingöl Toptaş

Akademik Dil ve Edebiyat Dergisi · 30.03.2026 · 10 (1) · 523-540

DOI: 10.34083/akaded.1873228 ↗

Kurz gefasst

Fachartikel in der Zeitschrift Akademik Dil ve Edebiyat Dergisi, online erschienen am 30.03.2026. Verfasst von Duygu Bingöl Toptaş. Die Arbeit nennt 26 Literaturangaben.

AbstractBibliografische AngabenZitierenVerwandte Studien

Abstract (Originalsprache)

Varoluşun her döneminde keşfetmek ve gelecekten haberdar olmak isteyen insan, merak duygusu ile yoğrulmuş bir varlıktır. Esrarengiz olana merak duygusu ve kimi zaman kadere hükmetme arzusu, insanları birtakım yöntemler kullanarak geleceği tahmin etme yollarını aramaya yönlendirmiş, bunun için de gökcisimlerinin hareketlerini, bitkilerin gizemli yönlerini, hayvan kemiklerini yahut kitapları kullanarak bazı yorumlarda bulunmuşlardır. Fal kavramı bu noktada ortaya çıkmış ve yüzyıllardır her toplumda farklı metotlarla da olsa varlığını sürdürmüştür. Fal uygulamalarının yaygınlık kazanmasıyla birlikte, falın nasıl icra edileceğini öğreten ve bu amaçla kullanılacak metinleri içeren fal kitaplarının hazırlanması gerekli hâle gelmiştir. Fal bakmanın usul ve âdâbını, ayrıca çeşitli fal türlerini ele alan Arapça, Farsça ve Türkçe manzum ile mensur pek çok eser bu süreçte kaleme alınmış ve bunlar, falnâme adını almıştır. İslam toplumlarında kitap falları içinde en yaygını ve ilgi çekici olanı Kur’an fallarıdır. Bu çalışmada Leipzig Kütüphanesinde bulunan Fâl-ı Kur’ânü’l-Azîm başlıklı mensur falnâme incelenmiştir. Müellifi ve telif tarihi belli olmayan bu eser elifba sırasına göre yazılmış, fal bakmadan evvel yapılması gereken uygulamaları göstermiş ve her bir harf ikişer kez yorumlanmıştır. Çalışmada metnin transkripsiyonu yapılmış ve harflerin tekabül ettiği anlamlar teker teker açıklanmıştır. Ayrıca dini ritüeller bağlamında da incelenen metin, fal literatürünün dinî sembolizm ve pratik bilgi bağlamında değerlendirilmesine imkân sağlamıştır.

Zitieren

APA

Toptaş, D. B. (2026). Osmanlı Fal Geleneğinde Kur’an ve Harf Sembolizmi: Fâl-ı Kur’ânu’l Âzîm Örneği. Akademik Dil ve Edebiyat Dergisi, 10(1), 523-540. https://doi.org/10.34083/akaded.1873228

Vancouver

Toptaş DB. Osmanlı Fal Geleneğinde Kur’an ve Harf Sembolizmi: Fâl-ı Kur’ânu’l Âzîm Örneği. Akademik Dil ve Edebiyat Dergisi. 2026;10(1):523-540. doi:10.34083/akaded.1873228

BibTeX
@article{Topta2026,
  author = {Toptaş, Duygu Bingöl},
  title = {Osmanlı Fal Geleneğinde Kur’an ve Harf Sembolizmi: Fâl-ı Kur’ânu’l Âzîm Örneği},
  journal = {Akademik Dil ve Edebiyat Dergisi},
  year = {2026},
  volume = {10},
  number = {1},
  pages = {523--540},
  doi = {10.34083/akaded.1873228}
}
Kostenlos starten →