Tanzimat’tan Cumhuriyet’e Merkeziyetçilik - Adem-i Merkeziyetçilik İlişkileri ve Yerel Yönetimler (1839-1924)
Uluslararası Yönetim Akademisi Dergisi · 04.06.2026 · 9 (2)
DOI: 10.33712/mana.1896578 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Uluslararası Yönetim Akademisi Dergisi, online erschienen am 04.06.2026. Verfasst von Hüseyin Parlak. Die Arbeit nennt 69 Literaturangaben. Gefördert von: Araştırmanın ortaya konulmasında herhangi bir mali destek alınmamıştır..
Abstract (Originalsprache)
Bu çalışmada Osmanlı Devleti’nden Türkiye Cumhuriyeti’ne aktarılan siyasi-idari yapı ve işleyiş, yerel yönetimlerin kurumsal yapısına ilişkin gelişim seyri de göz önünde bulundurularak, merkeziyetçilik- adem-i merkeziyetçilik ilişkileri bağlamında incelenmektedir. Klasik dönem kurumlarının merkezi ve yerel düzeyde yetersiz kalması kapsamındaki çözüm arayışlarının çok parametreli bir formülasyonu olan Tanzimat reformlarının, Osmanlı devleti açısından mali, siyasi-idari, sosyal, kültürel vb. çok boyutlu bir değişim-dönüşüm sürecine evrilmesi bağlamındaki önemine binaen konunun ele alınması hususu çalışmanın başlıca amacını oluşturmaktadır. Modernleşme/ Batılılaşma odaklı bu sürecin özellikle merkezi yönetim - yerel yönetim ilişkileri ile somutlaşan siyasi-idari ekseni ve bu noktada kamu yönetiminin bir yanı olarak yerel yönetimlere ilişkin kurumlaşma seyri, Cumhuriyet’in imparatorluktan devraldığı düşünsel/kurumsal mirasın anlaşılması bakımından oldukça önemlidir. Çalışma boyunca sözü edilen sürecin belli aşamaları öne çıkarılarak ve Osmanlı-Türk anayasal gelişmeleri merkeze alınarak, 1839-1924 şeklinde bir dönemsel sınırlama kapsamında konu hem fikri gelişim arka planı hem de yerel yönetimlerin yapısal/ işlevsel boyutuyla kurumsal gelişim düzeyinde ele alınmıştır. Titiz bir literatür taramasının yanı sıra ilgili nitel analiz kuramlarından yararlanma yöntemine dayanan çalışmanın sonucunda, merkez-yerel ilişkileri ve yerel yönetimlerin kurumlaşması bağlamında Türk kamu yönetiminin yapısal/işlevsel olarak, Tanzimat’tan Cumhuriyet’e devrolunan mirasın önemli bir bileşeni olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu aktarılma sürecinin süreklilikler- kopuşlar ekseninde bir gelişim seyri ortaya koyduğuna ilişkin tespitler de yine çalışma kapsamında ortaya konulmuştur. Yine çalışmada genç Cumhuriyet tarafından tevarüs edilen siyasi-idari anlayış ve kurumlaşmanın, günümüze kadar uzanan pek çok soruna ve tartışmaya kaynaklık ettiği hususuna da temel bir sonuç olarak ulaşılmıştır.
Förderung
- Araştırmanın ortaya konulmasında herhangi bir mali destek alınmamıştır.
Zitieren
APA
Parlak, H. (2026). Tanzimat’tan Cumhuriyet’e Merkeziyetçilik - Adem-i Merkeziyetçilik İlişkileri ve Yerel Yönetimler (1839-1924). Uluslararası Yönetim Akademisi Dergisi, 9(2). https://doi.org/10.33712/mana.1896578
Vancouver
Parlak H. Tanzimat’tan Cumhuriyet’e Merkeziyetçilik - Adem-i Merkeziyetçilik İlişkileri ve Yerel Yönetimler (1839-1924). Uluslararası Yönetim Akademisi Dergisi. 2026;9(2). doi:10.33712/mana.1896578
BibTeX
@article{Parlak2026,
author = {Parlak, Hüseyin},
title = {Tanzimat’tan Cumhuriyet’e Merkeziyetçilik - Adem-i Merkeziyetçilik İlişkileri ve Yerel Yönetimler (1839-1924)},
journal = {Uluslararası Yönetim Akademisi Dergisi},
year = {2026},
volume = {9},
number = {2},
doi = {10.33712/mana.1896578}
}
EUVIMED