Hukuk Kurallarıyla Doğanın “Hak Öznesi” Olarak Tanınması
Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi · 30.12.2025 · 74 (4) · 2075-2148
DOI: 10.33629/auhfd.1768637 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, online erschienen am 30.12.2025. Verfasst von Gülden Çınarlı Özbilenler. Die Arbeit wurde bisher 1-mal zitiert (Crossref) und nennt 13 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
İnsan dışındaki her şeyin insan için var olabileceği kabulünden hareket eden insan merkezli hak felsefesi, modern hukuk sistemlerinin temelinde yer almaktadır. Ancak doğanın ihtiyaçları göz ardı edilerek kurgulanmış olan bu sistem, evrenimizde giderek artan ve geri döndürülemez kayıpların önüne geçmekte yetersiz kalmaktadır. Buna karşı bir önlem olarak hukuki metinlerde doğanın da hak öznesi kabul edilip belirli mekanizmalarla korunması amaçlanmıştır. Bu kapsamda 2008 yılında Ekvador, anayasasına doğa haklarını dahil eden dünyadaki ilk ülke olmuş, onu yasal düzenlemelerle farklı kıtalardan birçok devlet (Bolivya, Yeni Zelanda, Avustralya, Uganda, İspanya, Panama ve Kolombiya) takip etmiştir. Özellikle yerli halkların etkisiyle Amerika (ABD, Brezilya, Kanada, Kolombiya, Kosta Rika, Peru), Asya (Hindistan), Avrupa (Birleşik Krallık, İrlanda Cumhuriyeti, Hollanda, İspanya) ve Okyanusya (Avustralya) kıtalarından pek çok devlette yerel otoriteler tarafından doğa haklarının tanındığı hukuki metinler kabul edilmiştir. Çalışmada doğa haklarının farklı kademelerdeki normlarla tanındığı devletlerden örneklere değinilirken, ulusal ve uluslararası alanda bu konuda yaşanan gelişmeler ortaya konulmaya çalışılmıştır.
Zitieren
APA
Özbilenler, G. Ç. (2025). Hukuk Kurallarıyla Doğanın “Hak Öznesi” Olarak Tanınması. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 74(4), 2075-2148. https://doi.org/10.33629/auhfd.1768637
Vancouver
Özbilenler GÇ. Hukuk Kurallarıyla Doğanın “Hak Öznesi” Olarak Tanınması. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi. 2025;74(4):2075-2148. doi:10.33629/auhfd.1768637
BibTeX
@article{zbilenler2025,
author = {Özbilenler, Gülden Çınarlı},
title = {Hukuk Kurallarıyla Doğanın “Hak Öznesi” Olarak Tanınması},
journal = {Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi},
year = {2025},
volume = {74},
number = {4},
pages = {2075--2148},
doi = {10.33629/auhfd.1768637}
}
EUVIMED