Soğan Yetiştiriciliğinde Soğan Sak Nematodunun (Ditylenchus dipsaci) Mücadelesi için Gerçekleştirilen Rotasyon Uygulamalarında Nematod Popülasyonlarının Değişimi
Tekirdağ Ziraat Fakültesi Dergisi · 16.03.2026 · 23 (2) · 384-399
DOI: 10.33462/jotaf.1571085 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Tekirdağ Ziraat Fakültesi Dergisi, online erschienen am 16.03.2026. Verfasst von Ahmet Çetinkaya und 1 weiteren Autor:innen. Die Arbeit nennt 39 Literaturangaben. Gefördert von: Bu araştırma, Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Komisyonunca kabul edilen 04-M-21 nolu proje kapsamında desteklenmiştir..
Abstract (Originalsprache)
Soğan bitkisi gerek ekonomik değeri gerekse insan beslenmesi açısından önemli bir bitki türüdür. Soğanda verim kaybına neden olan etmenlerin en önemlilerinden biri soğan sak nematodu (Ditylenchus dipsaci)’dur. Konukçu sayısı 500’den fazla olan soğan sak nematodu birçok ülkede karantina listesinde bulunmaktadır. Soğan bitkisinin tohum çimlenmesi aşamasında soğan sak nematodunun enfeksiyonunun gerçekleşmesi durumunda tohumdan yetiştiricilikte önemli kayıplara neden olmaktadır. İlerleyen bitki gelişim aşamalarında nematod zararı yapraklarda ve soğanlarda şekil bozukluğu, çürümeler ve verim kaybı olarak kendini göstermektedir. Nematod mücadelesinde kullanılan kimyasal yöntemler çevrede oluşturdukları riskler nedeni ile yerini giderek çevre dostu mücadele yöntemlerine bırakmaktadır. Bu bağlamda, özellikle rotasyon uygulamalarının önemi artmaktadır. Bu çalışmada Karaman İlinde soğan sak nematodu ile bulaşık üretici tarlasında buğday (Triticum aestivum), kanola (Brassica napus L.), adi fiğ (Vicia sativa) ve soğan (Allium cepa) bitkilerini içeren farklı rotasyon uygulamaları 3 yıl süreyle uygulanmıştır. Denemenin 4. yılında bütün parsellere soğan ekimi gerçekleştirilmiştir. Çalışma süresince toprakta nematod popülasyon yoğunluğu takip edilmiştir. Deneme alanında bitki paraziti, fungivor, bakteriovor ve omnivor nematodlar tespit edilmiştir. Tespit edilen en yaygın bitki paraziti nematod türleri; Ditylenchus dipsaci ve Pratylenchus spp.’ dir. Genel olarak, denemenin birinci yılında nematod popülasyonları yüksek bulunmuştur. İkinci ve üçüncü yıllarda düşüş göstermiştir. Dördüncü yılda ise yüksek seyretmiştir. Nematod popülasyonları yıl içinde, Nisan ayından Haziran ayına kadar yükselmiş, daha sonra düşüş göstermiştir. Denemenin 4. yılında D. dipsaci’ nin başlangıç popülasyonları uygulamalar arasında farklılık göstermemiştir. Ancak, buğday-kanola-fiğ (ortalama 53,7 nematod/ 100 g toprak) ve fiğ-buğday-kanola (ortalama 60,5 nematod/ 100 g toprak) uygulamalarında daha düşük nematod popülasyonları elde edilmiştir. Çalışma sonucunda buğday, fiğ ve kanola bitkilerinin ekim nöbetine dâhil edilmesinin D. dipsaci’ nin mücadelesine katkı sağladığı gözlemlenmiştir.
Förderung
- Bu araştırma, Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Komisyonunca kabul edilen 04-M-21 nolu proje kapsamında desteklenmiştir.
Zitieren
APA
Çetinkaya, A., & Yavuzaslanoğlu, E. (2026). Soğan Yetiştiriciliğinde Soğan Sak Nematodunun (Ditylenchus dipsaci) Mücadelesi için Gerçekleştirilen Rotasyon Uygulamalarında Nematod Popülasyonlarının Değişimi. Tekirdağ Ziraat Fakültesi Dergisi, 23(2), 384-399. https://doi.org/10.33462/jotaf.1571085
Vancouver
Çetinkaya A, Yavuzaslanoğlu E. Soğan Yetiştiriciliğinde Soğan Sak Nematodunun (Ditylenchus dipsaci) Mücadelesi için Gerçekleştirilen Rotasyon Uygulamalarında Nematod Popülasyonlarının Değişimi. Tekirdağ Ziraat Fakültesi Dergisi. 2026;23(2):384-399. doi:10.33462/jotaf.1571085
BibTeX
@article{etinkaya2026,
author = {Çetinkaya, Ahmet and Yavuzaslanoğlu, Elif},
title = {Soğan Yetiştiriciliğinde Soğan Sak Nematodunun (Ditylenchus dipsaci) Mücadelesi için Gerçekleştirilen Rotasyon Uygulamalarında Nematod Popülasyonlarının Değişimi},
journal = {Tekirdağ Ziraat Fakültesi Dergisi},
year = {2026},
volume = {23},
number = {2},
pages = {384--399},
doi = {10.33462/jotaf.1571085}
}
EUVIMED