EUVIMEDEUVIMED entdecken
Crossref

Davranış Değiştirme Teknikleri Taksonomisi v1’in Türkçeye Çevrilmesi ve Kültürel Uyarlaması

Hakan Kuru

CBÜ Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi · 31.07.2026 · 21 (2) · 415-433

DOI: 10.33459/cbubesbd.1697545 ↗

Kurz gefasst

Fachartikel in der Zeitschrift CBÜ Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, online erschienen am 31.07.2026. Verfasst von Hakan Kuru. Die Arbeit nennt 28 Literaturangaben.

AbstractBibliografische AngabenZitierenVerwandte Studien

Abstract (Originalsprache)

Davranış Değiştirme Teknikleri Taksonomisi v1 davranış değişikliği müdahalelerinde kullanılan teknikleri sistematik ve kapsamlı biçimde sınıflandıran uluslararası kabul görmüş bir çerçevedir. DDTTv1’in Türkçe literatürde uyarlanmış bir versiyonunun bulunmaması, Türkçe bağlamında yürütülen müdahalelerde kavramsal tutarlılık ve uygulama standardizasyonu açısından önemli bir boşluk oluşturmaktadır. Mevcut çalışma DDTTv1’in Türkçe çevrilmesini ve kültürel uyarlamasını amaçlamaktadır. Çalışma üç aşamalı bir süreç olarak tasarlanmıştır. İleri–geri çeviri, uzman değerlendirmesi ve sesli düşünme (think-aloud) yöntemine dayalı bilişsel görüşmeler ile yenilikçi bir uyarlama metodolojisi sunmaktadır. Toplam 93 teknikten oluşan taksonomi, iki bağımsız çevirmen tarafından Türkçeye çevrilmiş ve kavramsal ile dilsel eşdeğerlik açısından değerlendirilmiştir. İleri–geri çeviri sürecinde 36 teknikte sorun tespit edilmiştir. Uzman değerlendirmesi aşamasında toplam 124 geri bildirim elde edilmiş, bu geri bildirimler içerik analizi ile birleştirilerek 53 düzenleme önerisi altında toplanmıştır. Yapılan düzenlemeler, yedi katılımcı ile gerçekleştirilen bilişsel görüşmeler aracılığıyla anlaşılırlık, yorumlanabilirlik ve kültürel uygunluk açısından değerlendirilmiştir. Bulgular tanım, örnek, terminoloji ve açıklama düzeyinde toplam 51 teknikte düzenleme yapıldığını göstermektedir. Bazı tekniklerde birden fazla türde geliştirme yapılması nedeniyle, uzman (53) ve katılımcı (36) katkıları birlikte toplam düzenleme sayısını 89’a ulaştırmıştır. Yapılan düzenlemeler özellikle kavramsal netlik, zamansal yorumlama, terminolojik tutarlılık ve kültürel uygunluk alanlarında yoğunlaşmıştır. Elde edilen bulgular doğrultusunda, daha açık tanımlar, kültürel bağlama uygun örnekler ve standardize edilmiş terminoloji içeren nihai Türkçe sürüm oluşturulmuştur. Bulgular, taksonomi uyarlamasının klasik ölçek uyarlamalarından farklı olarak daha çok katmanlı ve yinelemeli bir süreç gerektirdiğini göstermektedir. Önerilen metodoloji, benzer taksonomilerin farklı kültürel bağlamlara uyarlanmasında kullanılabilecek sistematik bir yaklaşım sunmaktadır.

Zitieren

APA

Kuru, H. (2026). Davranış Değiştirme Teknikleri Taksonomisi v1’in Türkçeye Çevrilmesi ve Kültürel Uyarlaması. CBÜ Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 21(2), 415-433. https://doi.org/10.33459/cbubesbd.1697545

Vancouver

Kuru H. Davranış Değiştirme Teknikleri Taksonomisi v1’in Türkçeye Çevrilmesi ve Kültürel Uyarlaması. CBÜ Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi. 2026;21(2):415-433. doi:10.33459/cbubesbd.1697545

BibTeX
@article{Kuru2026,
  author = {Kuru, Hakan},
  title = {Davranış Değiştirme Teknikleri Taksonomisi v1’in Türkçeye Çevrilmesi ve Kültürel Uyarlaması},
  journal = {CBÜ Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi},
  year = {2026},
  volume = {21},
  number = {2},
  pages = {415--433},
  doi = {10.33459/cbubesbd.1697545}
}
Kostenlos starten →