OSMANLI MAARİFİNE TAŞRADAN BİR BAKIŞ: İZMİT MAARİF MÜDÜRÜ SABRİ CEMİL BEY’İN 1916 YILI KARAMÜRSEL MAARİF TEFTİŞ RAPORU ÇERÇEVESİNDE TAŞRADA EĞİTİM
Belgi Dergisi · 20.07.2026 · (32) · 345-371
DOI: 10.33431/belgi.1933783 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Belgi Dergisi, online erschienen am 20.07.2026. Verfasst von Sadık Çetin. Die Arbeit nennt 35 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Osmanlı eğitim sisteminin sorunlarının anlaşılması konusunda en önemli kaynaklardan biri de maarif teftiş raporlardır. Bu raporlar taşra eğitimini farklı açılardan değerlendirmeye imkân tanımaktadır. Devletin merkezinden gönderilen emir ve talimatnameler merkezden taşraya bakışı yansıtırken eğitimin esas sahası olan taşradan maarife bakış yirminci yüzyıl başlarında eğitimin durumu hakkında daha gerçekçi tespitlere ulaşmayı sağlamaktadır. Özellikle kritik olayların yaşandığı zaman dilimlerinde eğitimin bu olaylardan nasıl etkilendiği yine teftiş raporlarından tespit edilebilmektedir. Bu çalışmada Birinci Dünya Savaşının devam ettiği yıllarda Sabri Cemil Bey’in Karamürsel kasabası ve köylerinde yaptığı teftiş çerçevesinde savaşın gölgesinde eğitim ele alınmıştır. Savaşın getirdiği yokluk ve kıtlık, eğitimde fiziki ortam ve imkân eksikliği, eğitim personelinin pedagojik durumları ve eğitim paydaşlarının ilgisizliği ile sorumluluklarının farkında olmayışları Karamürsel eğitiminde öne çıkan sorunlardandır. Sabri Cemil Bey derslerde tekşif yönteminin uygulanmasını ve öğrencilerin özgür bir ortam içerisinde görüşlerini ifade edebilecekleri şartların oluşturulmasını teşvik etmiştir. Ayrıca gösterdiği ders örnekleri ile öğretmenlerin mesleki gelişimleri için girişimlerde bulunmuştur. Eğitime katılım oranının artırılması yolunda heyet-i ihtiyariye ile ciddi iletişim halinde olmuş ve ihtiyar heyetlerini işlevsel bir yapıya büründürmeye gayret etmiştir. Ders araç gereçlerindeki eksiklikleri gidermeye çalışmıştır. Karamürsel kasabası ve köylerinde karşılaşılan sorunların Sabri Cemil Bey’in kişisel girişimleriyle çözülmesi savaş ortamında olunmasına rağmen ahval-i hazıra veya hal-i harp söyleminin kapsayıcı bir bahane olamayacağını ortaya koymaktadır. Bu çerçevede etkin ferdi girişimlerin eğitimin fiziki ortamı, öğretmenlerin pedagojik yetkinlikleri, ders araç gereçlerindeki eksikliklerin giderilmesi konusunda sonuç alınabileceğine işaret etmektedir. 1916 yılı Karamürsel kasabası ve köylerindeki maarif teftişi zorlu koşullarda bile olsa eğitim ortamının yerel maarif bürokrasisi, öğretmenler ve eğitim paydaşlarının özverisi ile geliştirilebileceğini göstermektedir.
Zitieren
APA
Çetin, S. (2026). OSMANLI MAARİFİNE TAŞRADAN BİR BAKIŞ: İZMİT MAARİF MÜDÜRÜ SABRİ CEMİL BEY’İN 1916 YILI KARAMÜRSEL MAARİF TEFTİŞ RAPORU ÇERÇEVESİNDE TAŞRADA EĞİTİM. Belgi Dergisi, 345-371. https://doi.org/10.33431/belgi.1933783
Vancouver
Çetin S. OSMANLI MAARİFİNE TAŞRADAN BİR BAKIŞ: İZMİT MAARİF MÜDÜRÜ SABRİ CEMİL BEY’İN 1916 YILI KARAMÜRSEL MAARİF TEFTİŞ RAPORU ÇERÇEVESİNDE TAŞRADA EĞİTİM. Belgi Dergisi. 2026:345-371. doi:10.33431/belgi.1933783
BibTeX
@article{etin2026,
author = {Çetin, Sadık},
title = {OSMANLI MAARİFİNE TAŞRADAN BİR BAKIŞ: İZMİT MAARİF MÜDÜRÜ SABRİ CEMİL BEY’İN 1916 YILI KARAMÜRSEL MAARİF TEFTİŞ RAPORU ÇERÇEVESİNDE TAŞRADA EĞİTİM},
journal = {Belgi Dergisi},
year = {2026},
number = {32},
pages = {345--371},
doi = {10.33431/belgi.1933783}
}
EUVIMED