EUVIMEDEUVIMED entdecken
Crossref

YAPAY ZEKÂNIN DOĞUŞU VE ALTIN ÇAĞINDA TÜRKİYE CUMHURİYETİ’NDE DÜŞÜNEN MAKİNELERE YÖNELİK ALGI

Enes Öz

Atatürk Araştırma Merkezi Dergisi · 31.05.2026 · (113) · 213-245

DOI: 10.33419/aamd.1959688 ↗

Kurz gefasst

Fachartikel in der Zeitschrift Atatürk Araştırma Merkezi Dergisi, online erschienen am 31.05.2026. Verfasst von Enes Öz. Die Arbeit nennt 61 Literaturangaben.

AbstractBibliografische AngabenZitierenVerwandte Studien

Abstract (Originalsprache)

Yapay zekâ kavramının doğuşuna giden süreçte, düşünen makineler üzerine bilimsel fikirler gelişmeye başlamıştır. Dünya’da ortaya çıkan bu yöndeki fikirler, Türkiye’de de kendini göstermiş ve buna yönelik algı düzeyinde artışın güçlenmesini sağlamıştır. Bu süreçte yapay zekâ terimi doğrudan kullanılmasa da otomasyon, makine mantığı, elektronik beyin ve sibernetik gibi imgeler etrafında akıllı makinelerin yapabilecekleri işlemler üzerine bir ilgi ön plana çıkmıştır. Yapay zekâ kavramını karşılayabilecek terimler üzerinden gidilerek, bu kavramların ne zaman kullanılmaya başladığı, ilk çıktığı yıllarda nasıl anlaşıldığı, bu yönde devlet politikalarının oluşturulup oluşturulmadığı ve kamuoyunun tavrının belirlenmesi amaçlanmıştır. Türkiye’nin modernleşme çizgisinde, bilimsel gelişmelere yapay zekâ veya düşünen makineler teknolojisi üzerinden bakışın irdelenmesi çalışmanın özgün yönünü içermektedir. Çalışmada yapay zekânın doğuş yıllarına ve özellikle de altın çağı olarak nitelendirilen 1956-1974 sürecine odaklanılarak zaman sınırlamasına gidilmiştir. Bu yıllarda yapay zekâ veya düşünen makinelere yönelik Türkiye’de gelişen algının ölçülebilmesi adına kapsamlı bir literatür taraması gerçekleştirilmiştir. Bu bağlamda çalışmada yapay zekâ üzerine yazılan araştırma eserlerinden yararlanılmış ayrıca kamuoyunun nabzını tutabilmek adına özellikle gazeteler taranmıştır. Bunun yanında popüler bilim yayınları, arşiv belgeleri ve TBMM resmi kayıtları da incelenmiştir. 1950’li yıllardan itibaren dünyada başlayan yapay zekânın kuramsal gelişimi, Türkiye’de özellikle düşünen makinelerin veya elektronik beyinlerin yapabilecekleri üzerinden ele alınmıştır. Makinelerin düşünebilme ve karar verebilme özelliklerinin geliştirilmesi toplumda hem umut, hem de korkuyu beraberinde getirmiştir. Zira akıllı makinelerin insanları işsiz bırakabileceği endişelerinin yanı sıra, bu teknolojinin bilimsel yeni ilerlemeleri beraberinde getirebileceği şeklinde beklentiler de görülmüştür. 1956-1974 yılları arasında yapay zekâ veya düşünen makinelere yönelik toplum algısı soyut bir boyutta kalırken, bilim çevreleri tarafından takip edilmesi gereken bir alan olarak yaklaşılmıştır.

Zitieren

APA

Öz, E. (2026). YAPAY ZEKÂNIN DOĞUŞU VE ALTIN ÇAĞINDA TÜRKİYE CUMHURİYETİ’NDE DÜŞÜNEN MAKİNELERE YÖNELİK ALGI. Atatürk Araştırma Merkezi Dergisi, 213-245. https://doi.org/10.33419/aamd.1959688

Vancouver

Öz E. YAPAY ZEKÂNIN DOĞUŞU VE ALTIN ÇAĞINDA TÜRKİYE CUMHURİYETİ’NDE DÜŞÜNEN MAKİNELERE YÖNELİK ALGI. Atatürk Araştırma Merkezi Dergisi. 2026:213-245. doi:10.33419/aamd.1959688

BibTeX
@article{z2026,
  author = {Öz, Enes},
  title = {YAPAY ZEKÂNIN DOĞUŞU VE ALTIN ÇAĞINDA TÜRKİYE CUMHURİYETİ’NDE DÜŞÜNEN MAKİNELERE YÖNELİK ALGI},
  journal = {Atatürk Araştırma Merkezi Dergisi},
  year = {2026},
  number = {113},
  pages = {213--245},
  doi = {10.33419/aamd.1959688}
}
Kostenlos starten →