Umânî’nin Vakf ve İbtidâ İlmine Katkısı: el-Mürşid Örneğinde Kavramsal ve Metodolojik Bir İnceleme
Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi · 28.03.2026 · 26 (1) · 433-467
DOI: 10.33415/daad.1707537 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi, online erschienen am 28.03.2026. Verfasst von Kenan Aklan. Die Arbeit nennt 37 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Bu çalışma, Ebû Saîd el-Umânî’nin (öl. 500/1106’dan sonra) vakf ve ibtidâ literatürüne dair kaleme aldığı el-Mürşid adlı eserini merkeze alarak, onun kavramsal ve metodolojik katkılarını değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Nitel araştırma yönteminin benimsendiği çalışmada, ilk olarak Umânî’nin ilmî kişiliği, yetiştiği çevre ve eserleri hakkında bilgiler verilmiştir. Daha sonra, el-Mürşid eserinde yer alan vakf türleri, örnekler yardımıyla detaylıca analiz edilmiştir. Çalışma, Umânî’nin vakf taksimatını oluştururken Ebû Hâtim es-Sicistânî’den (öl. 255/869) önemli ölçüde etkilendiğini, bununla birlikte bazı meselelerde onun görüşlerini eleştirel bir değerlendirmeye tâbi tuttuğunu ortaya koymaktadır. Müellifin vakf türlerini hiyerarşik biçimde derecelendirmesi ve vakf-ı hasen’i vakf-ı kâfî’den önce zikredip vakf-ı hasen’i neredeyse vakf-ı tâm ile eşdeğerde tutarak klasik tasniften farklı bir yaklaşım ortaya koyması, eserin literatürdeki önemini ve özgünlüğünü artıran temel unsurlardır. Çalışma, Umânî’nin vakf-ibtidâ alanındaki yerinin, Secâvendî (öl. 560/1165) gibi sonraki müellifler üzerindeki muhtemel etkisi dikkate alınarak yeniden değerlendirilmesini amaçlamaktadır. Bu araştırma, Umânî’nin görüşlerini mukayeseli bir perspektifle sunarak vakf-ibtidâ çalışmalarına yenilikçi bir katkı sunmaktadır.
Zitieren
APA
Aklan, K. (2026). Umânî’nin Vakf ve İbtidâ İlmine Katkısı: el-Mürşid Örneğinde Kavramsal ve Metodolojik Bir İnceleme. Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi, 26(1), 433-467. https://doi.org/10.33415/daad.1707537
Vancouver
Aklan K. Umânî’nin Vakf ve İbtidâ İlmine Katkısı: el-Mürşid Örneğinde Kavramsal ve Metodolojik Bir İnceleme. Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi. 2026;26(1):433-467. doi:10.33415/daad.1707537
BibTeX
@article{Aklan2026,
author = {Aklan, Kenan},
title = {Umânî’nin Vakf ve İbtidâ İlmine Katkısı: el-Mürşid Örneğinde Kavramsal ve Metodolojik Bir İnceleme},
journal = {Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi},
year = {2026},
volume = {26},
number = {1},
pages = {433--467},
doi = {10.33415/daad.1707537}
}
EUVIMED