Trakya Bölgesi çeltik topraklarında makro ve mikro besin elementlerinin belirlenmesinde H3A-4 çoklu ekstraksiyon yönteminin uygulanabilirliğinin değerlendirilmesi
Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Dergisi · 26.06.2026 · 14 (1) · 46-57
DOI: 10.33409/tbbbd.1963327 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Dergisi, online erschienen am 26.06.2026. Verfasst von Selin Özde Altunyay und 2 weiteren Autor:innen. Die Arbeit nennt 29 Literaturangaben. Gefördert von: TAGEM, TÜBİTAK, Kırklareli Üniversitesi.
Abstract (Originalsprache)
Bu çalışma, Trakya Bölgesi'ndeki çeltik topraklarında makro ve mikro besin elementlerinin belirlenmesinde H3A-4 çoklu ekstraksiyon yönteminin uygulanabilirliğini değerlendirmek ve bu yöntemin geleneksel toprak ekstraksiyon yöntemleriyle olan ilişkisini incelemek amacıyla yürütülmüştür. Edirne, Kırklareli ve İstanbul illerindeki çeltik yetiştirme alanlarından toplanan toprak örnekleri; toprak pH’ı, elektriksel iletkenlik (EC), doku özellikleri ve bitkiler tarafından alınabilir besin elementi içerikleri açısından analiz edilmiştir. Araştırmada makro besin elementleri olarak fosfor (P), potasyum (K), kalsiyum (Ca) ve magnezyum (Mg); mikro besin elementleri olarak ise demir (Fe), manganez (Mn), bakır (Cu), çinko (Zn) ve bor (B) değerlendirilmiştir. Geleneksel ekstraksiyon yöntemleri arasında alınabilir P için Olsen, değişebilir K, Ca ve Mg için amonyum asetat (NH4OAc), alınabilir Fe, Mn, Cu ve Zn için DTPA ve alınabilir B için sıcak su ekstraksiyonu kullanılmıştır. Bu yöntemlerden elde edilen sonuçlar, H3A-4 ekstraksiyonu sonrasında ICP-OES ile belirlenen değerlerle karşılaştırılmıştır. İncelenen topraklar genel olarak nötr ile hafif alkali reaksiyon göstermiş, 0.18–2.74 dS m⁻1 arasında değişen EC değerleri ağırlıklı olarak tuzsuz ile hafif tuzlu koşullara işaret etmiştir. Ayrıca, toprakların büyük çoğunluğu ağır bünyeli özellikler göstermiştir. Korelasyon analizleri, H3A-4 ekstraksiyon yönteminin K ve Mg için geleneksel yöntemlerle çok güçlü, Ca ve B için güçlü ve anlamlı pozitif ilişkiler gösterdiğini ortaya koymuştur. Fe ve Mn için orta düzeyde, P için ise zayıf ancak istatistiksel olarak anlamlı pozitif ilişkiler belirlenmiştir. Buna karşılık, Zn ve Cu için yöntemler arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmamıştır. Bu sonuçlar, H3A-4 çoklu ekstraksiyon yönteminin Trakya Bölgesi çeltik topraklarında bitkiler tarafından alınabilir besin elementlerinin eşzamanlı belirlenmesi için pratik bir alternatif olabileceğini göstermektedir. Bununla birlikte, yöntemin tarımsal yorumlama ve gübreleme önerilerinde kullanılabilmesi için bitki besin elementi alımı ve ürün verimi ile desteklenen kalibrasyon çalışmalarına ihtiyaç bulunmaktadır.
Förderung
- TAGEM, TÜBİTAK, Kırklareli Üniversitesi
Zitieren
APA
Altunyay, S. Ö., Gürbüz, M. A., & Özcan, C. B. (2026). Trakya Bölgesi çeltik topraklarında makro ve mikro besin elementlerinin belirlenmesinde H3A-4 çoklu ekstraksiyon yönteminin uygulanabilirliğinin değerlendirilmesi. Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Dergisi, 14(1), 46-57. https://doi.org/10.33409/tbbbd.1963327
Vancouver
Altunyay SÖ, Gürbüz MA, Özcan CB. Trakya Bölgesi çeltik topraklarında makro ve mikro besin elementlerinin belirlenmesinde H3A-4 çoklu ekstraksiyon yönteminin uygulanabilirliğinin değerlendirilmesi. Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Dergisi. 2026;14(1):46-57. doi:10.33409/tbbbd.1963327
BibTeX
@article{Altunyay2026,
author = {Altunyay, Selin Özde and Gürbüz, Mehmet Ali and Özcan, Cemile Bal},
title = {Trakya Bölgesi çeltik topraklarında makro ve mikro besin elementlerinin belirlenmesinde H3A-4 çoklu ekstraksiyon yönteminin uygulanabilirliğinin değerlendirilmesi},
journal = {Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Dergisi},
year = {2026},
volume = {14},
number = {1},
pages = {46--57},
doi = {10.33409/tbbbd.1963327}
}
EUVIMED