Eğitim müfettişliği sisteminde yapısal erozyon mu yeniden yapılanma mı? Müfettiş görüşlerine dayalı karşılaştırmalı yönetmelik analizi
Kocaeli Üniversitesi Eğitim Dergisi · 31.05.2026 · 9 (1) · 190-219
DOI: 10.33400/kuje.1861173 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Kocaeli Üniversitesi Eğitim Dergisi, online erschienen am 31.05.2026. Verfasst von Muhammet Yıldırım. Die Arbeit nennt 90 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Bu araştırma, 2011 ve 2022 tarihli Milli Eğitim Bakanlığı Eğitim Müfettişleri Yönetmeliklerini müfettiş görüşleriyle karşılaştırarak Eğitim Müfettişleri Başkanlığındaki yapısal dönüşümü incelemektedir. Nitel araştırma yöntemlerinden tek durumlu bütünsel durum çalışması deseni şeklinde yürütülen araştırmanın veri kaynağını, Resmî Gazete’de yayımlanan ilgili eğitim müfettişleri yönetmelikleri ile 2025–2026 eğitim-öğretim yılında Van, Kocaeli ve Osmaniye illerinde görev yapan 18 eğitim müfettişi oluşturmaktadır. İllerin seçiminde; araştırmacının erişim olanağı ile birlikte müfettişlerin 2011 ve 2022 yönetmeliklerinin uygulama süreçlerinde görev yapmış olmaları ve tek il ile sınırlı kalınmayarak veri çeşitliliği ve zenginliğinin sağlanması ölçütleri esas alınmıştır. İncelenen dokümanlardan ve yarı yapılandırılmış görüşme formlarından elde edilen veriler betimsel analiz ile çözümlenmiştir. Analizler sonucunda “Kurumsal ve Yasal Çerçeve”, “İnsan Kaynakları”, “Organizasyon ve Yönetim”, “Demokratik Yönetişim Krizi” ve “Dijital Gözetim ve Güven” temaları belirlenmiştir. Elde edilen bulgular, merkezi yönetim anlayışını güçlendirmek amacıyla 2022 yönetmeliğinin kanuna ek olarak Cumhurbaşkanlığı Kararnamesine dayandırılarak hukuki çerçevesinin genişletildiğini göstermektedir. Yeni yönetmelik ile başkan atamalarında liyakat temelli ölçütlerin kaldırılarak idarenin takdir yetkisi öne çıkarılmıştır. Çift başlı yapıdan (Bakanlık ve eğitim müfettişleri) ve normatif belirsizliklerden kaynaklı nedenler, başkanlık yapısında hiyerarşik ve yetkisel sorunlara yol açtığı söylenebilir. Yeni yönetmelik, dijitalleşme yoluyla modernleşme potansiyeli taşısa da karar yetkisinin başkanlık makamında yoğunlaşması nedeniyle müfettişlerin karar alma süreçlerine katılımını sınırlamaktadır. Özetle yeni yönetmelikteki normatif düzenlemeler, eğitim denetim sisteminin hukuki altyapısını ve örgütsel-yönetsel işleyişini yeniden yapılandırmıştır. Bu normatif değişimler, denetim mekanizmasının liyakat, özerklik ve demokratik yönetim temelli yapıdan uzaklaştırarak daha merkeziyetçi ve kişiye bağımlı bir modele yöneldiğini göstermektedir.
Zitieren
APA
Yıldırım, M. (2026). Eğitim müfettişliği sisteminde yapısal erozyon mu yeniden yapılanma mı? Müfettiş görüşlerine dayalı karşılaştırmalı yönetmelik analizi. Kocaeli Üniversitesi Eğitim Dergisi, 9(1), 190-219. https://doi.org/10.33400/kuje.1861173
Vancouver
Yıldırım M. Eğitim müfettişliği sisteminde yapısal erozyon mu yeniden yapılanma mı? Müfettiş görüşlerine dayalı karşılaştırmalı yönetmelik analizi. Kocaeli Üniversitesi Eğitim Dergisi. 2026;9(1):190-219. doi:10.33400/kuje.1861173
BibTeX
@article{Yldrm2026,
author = {Yıldırım, Muhammet},
title = {Eğitim müfettişliği sisteminde yapısal erozyon mu yeniden yapılanma mı? Müfettiş görüşlerine dayalı karşılaştırmalı yönetmelik analizi},
journal = {Kocaeli Üniversitesi Eğitim Dergisi},
year = {2026},
volume = {9},
number = {1},
pages = {190--219},
doi = {10.33400/kuje.1861173}
}
EUVIMED