EUVIMEDEUVIMED entdecken
Crossref

İʿtikāfın Pedagojik Potansiyeli: Ortaöğretimdeki Kız Öğrencilerin Metaforik Algıları Üzerine Fenomenolojik Bir Araştırma

Yunus Emre Sayan

Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi · 31.05.2026 · 67 (1) · 363-382

DOI: 10.33227/auifd.1720480 ↗

Kurz gefasst

Fachartikel in der Zeitschrift Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, online erschienen am 31.05.2026. Verfasst von Yunus Emre Sayan. Die Arbeit nennt 57 Literaturangaben.

AbstractBibliografische AngabenZitierenVerwandte Studien

Abstract (Originalsprache)

İslam dininde önemli bir yere sahip olan iʿtikāf ibadeti, din eğitimi literatüründe yeterince ele alınmamıştır. Bu araştırma, söz konusu ibadetin ortaöğretim düzeyindeki kız öğrenciler tarafından metaforlar aracılığıyla nasıl anlamlandırıldığını inceleyerek, iʿtikāfın din eğitimi bağlamında taşıdığı pedagojik potansiyeli ampirik verilerle ortaya koymayı amaçlamaktadır. İʿtikāf, bireyin içsel dönüşümünü hedefleyen, dinî eğitimin uygulamalı ve yoğunlaştırılmış biçimlerinden biri olarak değerlendirilmektedir. Modern din eğitimi süreçlerinde uygulamalı ibadetlerin rolünün yeterince araştırılmamış olması ve özellikle iʿtikāf gibi yoğunlaştırılmış ibadet formlarının genç kızlar üzerindeki etkilerini ele alması çalışmayı özgün kılmaktadır. Araştırmanın temel problemi, “Ortaöğretimde öğrenim gören kız öğrencilerin iʿtikāf kavramına ilişkin metaforik algıları nelerdir?” sorusuyla belirlenmiştir. Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden fenomenolojik desen benimsenmiş; veriler 2023 Ramazan ayında Anadolu İmam Hatip Lisesi’nde camide iʿtikāfa giren 66 kız öğrenciden, uzman onaylı açık uçlu form aracılığıyla toplanmıştır. Elde edilen veriler doğrultusunda 32’si farklı olmak üzere toplam 51 metafor tespit edilmiştir. Katılımcılar iʿtikāfı en çok “huzur” (%12), “temizlik” (%10), “arınma” (%10) ve “su” (%8) gibi metaforlarla tanımlamış; bu metaforlar “arınma,” “ibadet,” “terapi,” “yaklaşmak” ve “dünyadan uzaklaşmak” olmak üzere beş tematik kategoride sınıflandırılmıştır. Bulgular, öğrencilerin iʿtikāfı bireysel, sosyal ve psikolojik kazanımlar sağlayan bütüncül bir eğitim kampı olarak algıladığını göstermektedir. Araştırma sonucunda iʿtikāfın, din eğitiminde bireysel ve içsel dönüşümü hedefleyen bütüncül ve etkili bir uygulama olarak değerlendirilebileceği sonucuna ulaşılmış ve bu bağlamda gelecekte yapılacak çalışmalara yönelik çeşitli önerilerde bulunulmuştur. Bu ampirik kanıtlar, iʿtikāfı İslami din eğitimi içinde pedagojik olarak sağlam bir uygulama konumuna yerleştirmekte olup, üç özel araştırma yönünü gerekli kılmaktadır: (i) yaşa uygun iʿtikāf modüllerinin geliştirilmesi, (ii) manevi çıktıların boylamsal değerlendirmesi ve (iii) benzer tefekkür uygulamalarıyla kültürlerarası karşılaştırmalar.

Zitieren

APA

Sayan, Y. E. (2026). İʿtikāfın Pedagojik Potansiyeli: Ortaöğretimdeki Kız Öğrencilerin Metaforik Algıları Üzerine Fenomenolojik Bir Araştırma. Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 67(1), 363-382. https://doi.org/10.33227/auifd.1720480

Vancouver

Sayan YE. İʿtikāfın Pedagojik Potansiyeli: Ortaöğretimdeki Kız Öğrencilerin Metaforik Algıları Üzerine Fenomenolojik Bir Araştırma. Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi. 2026;67(1):363-382. doi:10.33227/auifd.1720480

BibTeX
@article{Sayan2026,
  author = {Sayan, Yunus Emre},
  title = {İʿtikāfın Pedagojik Potansiyeli: Ortaöğretimdeki Kız Öğrencilerin Metaforik Algıları Üzerine Fenomenolojik Bir Araştırma},
  journal = {Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi},
  year = {2026},
  volume = {67},
  number = {1},
  pages = {363--382},
  doi = {10.33227/auifd.1720480}
}
Kostenlos starten →