Varoluşçu Edebiyat Bağlamında Tahsin Yücel’in Vatandaş Romanı
MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi · 24.10.2026 · 15 (4) · 1353-1366
DOI: 10.33206/mjss.1893171 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi, online erschienen am 24.10.2026. Verfasst von Hanife Özer. Die Arbeit nennt 26 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
İnsanın önceden belirlenmiş bir özü olmaksızın dünyaya fırlatıldığı görüşünden hareket eden varoluşçuluk, 20. yüzyılda sistemleşen felsefi bir akımdır. Bu akıma göre insan önce var olur ancak daha sonra seçimleri, eylemleri ve üstlendiği sorumluluklar aracılığıyla kendini inşa eder. Edebiyatta da derin izler bırakan bu anlayış, anlamsız bir evrende kendi anlamını yaratmaya çalışan insanın serüvenini kurgular. Bu tür eserlerde öne çıkan merkezi temalar; bireyin kendine ve topluma yabancılaşması, absürt karşısındaki tutumu ve “sahici” bir yaşam kurma mücadelesidir. Tahsin Yücel'in Vatandaş romanı, bu geleneğin Türk edebiyatındaki yetkin örneklerinden biridir. Roman, varoluşçuluğun temel ilkelerini Şaban Baş'ın kimlik inşası üzerinden somutlaştırır. Şaban Baş, toplumun dayattığı "küçük memur" rolünü reddederek “Vatandaş” adını seçmesiyle, kendi özünü kendi eylemleriyle yaratan özgür bir bireyi temsil eder. Gündüzleri sessiz bir memur olan karakter, geceleri şehrin umumi tuvaletlerinin duvarlarına aykırı yazılar yazarak hem resmi otoritenin baskısına hem de entelektüel çevrelerin yüzeyselliğine karşı kendi özgün sesini koruma çabasına girer. Bu çalışma, Tahsin Yücel’in Vatandaş romanını varoluşçu temalar çerçevesinde incelemeyi amaçlamaktadır. Yazıda başkarakter Şaban Baş merkezli bir okuma gerçekleştirilmiştir. Giriş bölümünde varoluşçu felsefeye dair kavramsal bir çerçeve sunulmuştur. Varoluşçu temaların neden-sonuç ilişkisi gözetilerek on bir alt başlıkta ele alındığı inceleme bölümünün ardından, sonuç bölümünde romana dair değerlendirmeler yer almaktadır.
Zitieren
APA
Özer, H. (2026). Varoluşçu Edebiyat Bağlamında Tahsin Yücel’in Vatandaş Romanı. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi, 15(4), 1353-1366. https://doi.org/10.33206/mjss.1893171
Vancouver
Özer H. Varoluşçu Edebiyat Bağlamında Tahsin Yücel’in Vatandaş Romanı. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi. 2026;15(4):1353-1366. doi:10.33206/mjss.1893171
BibTeX
@article{zer2026,
author = {Özer, Hanife},
title = {Varoluşçu Edebiyat Bağlamında Tahsin Yücel’in Vatandaş Romanı},
journal = {MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi},
year = {2026},
volume = {15},
number = {4},
pages = {1353--1366},
doi = {10.33206/mjss.1893171}
}
EUVIMED