Türkiye’de Para Arzının Enflasyon Üzerindeki Etkisi: Bootstrap ve Asimetrik Nedensellik Bulguları
MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi · 24.10.2026 · 15 (4) · 1527-1554
DOI: 10.33206/mjss.1884019 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi, online erschienen am 24.10.2026. Verfasst von Turan Çidem. Die Arbeit nennt 82 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Bu çalışmada, 2007-2025 döneminde Türkiye’de para arzının enflasyon üzerindeki etkisi analiz edilmiştir. Para arzının enflasyon üzerindeki etkisi analiz edilirken para arzı tanımından kaynaklanan tartışmalardan kaçınmak amacıyla M1, M2 ve M3 para arzı tanımlarının her biri için ayrı analiz yapılmıştır. Ayrıca dışlanan değişken yanlılığını önlemek amacıyla döviz kuru serisi de analize dâhil edilmiştir. Böylece para arzıyla beraber döviz kurunun da enflasyon üzerindeki etkisi incelenmiştir. Çalışmada kullanılan serilerin durağanlığı geleneksel ADF ve PP birim kök testleri ile yapısal kırılmaları dikkate alan ADF birim kök testi kullanılarak belirlenmiştir. Çalışmada uygulanan Johansen eşbütünleşme ve yapısal kırılmaları dikkate alan Hatemi-J eşbütünleşme test sonuçları tüm modellerde seriler arasında eşbütünleşme ilişkisinin varlığını göstermiştir. FMOLS, DOLS ve CCR yöntemleriyle belirlenen uzun dönem tahmin katsayıları ise para arzı tanımı genişledikçe (M1→M2→M3) para arzının enflasyon üzerindeki uzun dönem etkisinin arttığını göstermiştir. Toda-Yamamoto nedensellik testinden bulgular M1, M2 ve M3 para arzından enflasyona doğru tek yönlü bir nedenselliğin olduğunu göstermiştir. Hacker-Hatemi-J bootstrap nedensellik testlerinden elde edilen bulgulara göre ise M1, M2 ve M3 para arzından ve döviz kurundan enflasyona doğru tek yönlü bir nedenselliğin olduğu belirlenmiştir. Hatemi-J asimetrik nedensellik testinden elde edilen bulgulara göre ise M1, M2 ve M3 para arzının pozitif şoklarının enflasyonu tetiklediği sonucuna ulaşılmıştır. Çalışma, Türkiye’de para arzı-enflasyon ilişkisini M1, M2 ve M3 parasal büyüklüklerini ayrı ayrı dikkate alarak ve uzun dönem ilişkiler ile simetrik ve asimetrik nedensellik ilişkilerini birlikte değerlendirerek literatüre katkı sağlamakta ve elde edilen bulgular çerçevesinde politika yapıcılar için önemli çıkarımlar sunmaktadır.
Zitieren
APA
Çidem, T. (2026). Türkiye’de Para Arzının Enflasyon Üzerindeki Etkisi: Bootstrap ve Asimetrik Nedensellik Bulguları. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi, 15(4), 1527-1554. https://doi.org/10.33206/mjss.1884019
Vancouver
Çidem T. Türkiye’de Para Arzının Enflasyon Üzerindeki Etkisi: Bootstrap ve Asimetrik Nedensellik Bulguları. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi. 2026;15(4):1527-1554. doi:10.33206/mjss.1884019
BibTeX
@article{idem2026,
author = {Çidem, Turan},
title = {Türkiye’de Para Arzının Enflasyon Üzerindeki Etkisi: Bootstrap ve Asimetrik Nedensellik Bulguları},
journal = {MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi},
year = {2026},
volume = {15},
number = {4},
pages = {1527--1554},
doi = {10.33206/mjss.1884019}
}
EUVIMED