Avrupa Birliği Ülkelerinde Sağlık Sitemlerinin Etkinliği: Sağlığın Sosyal Belirleyicileri Bağlamında Bir Değerlendirme
MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi · 26.07.2026 · 15 (3) · 946-970
DOI: 10.33206/mjss.1775296 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi, online erschienen am 26.07.2026. Verfasst von Meliha Meliş Günaltay. Die Arbeit nennt 68 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Bu çalışmada Avrupa Birliği üyesi ve aday ülkelerin sağlık sistemlerinin sağlığın sosyal belirleyicilerine göre göreli etkinliğini Veri Zarflama Analizi ile ölçmek amaçlanmıştır. Etkinlik analizinde 2023 yılına ait kişi başına düşen gayri safi yurt içi hasıla (satın alma gücü paritesine göre), alkol tüketimi, tütün kullanımı, eğitim, temel sanitasyon, aşırı kilolu veya obez girdi değişkenleri ile doğuşta beklenen yaşam süresi, sağlıklı yaşam yılı, algılanan sağlık statüsü çıktı değişkenleri kullanılmıştır. Batı ve Kuzey Avrupa ülkelerinden Belçika, Fransa, Hollanda, Malta, Polonya, Portekiz, Slovenya, Yunanistan, Çekya, İrlanda, İspanya, İsveç ve İtalya’nın tam etkinlik skoruna ulaşmışken Almanya, Avusturya, Danimarka, Estonya, Finlandiya, Güney Kıbrıs, Litvanya ve Lüksemburg etkin değildir. Doğu ve Güneydoğu Avrupa ile aday ülkelerinden Arnavutluk, Bosna-Hersek, Bulgaristan, Karadağ, Kuzey Makedonya, Romanya, Slovakya, Türkiye ve Ukrayna tam etkinlik seviyesine ulaşmışken Gürcistan, Hırvatistan, Letonya, Macaristan, Moldova ve Sırbistan etkin değildir. Ülkelerin etkin olması için iyileştirme yapmaları gereken değişkenler ve örnek almaları gereken ülkeler belirlenmiştir. Böylece ülkelere yol gösterici bilgi üretilmiştir. Gelecek araştırmalarda farklı değişkenlerin kullanılması faydalı olacaktır. Sosyal belirleyiciler ile sağlık sistemlerinin etkinliğinin farklı analiz teknikleriyle ve farklı ülke gruplarında ele alınması önerilmektedir.
Zitieren
APA
Günaltay, M. M. (2026). Avrupa Birliği Ülkelerinde Sağlık Sitemlerinin Etkinliği: Sağlığın Sosyal Belirleyicileri Bağlamında Bir Değerlendirme. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi, 15(3), 946-970. https://doi.org/10.33206/mjss.1775296
Vancouver
Günaltay MM. Avrupa Birliği Ülkelerinde Sağlık Sitemlerinin Etkinliği: Sağlığın Sosyal Belirleyicileri Bağlamında Bir Değerlendirme. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi. 2026;15(3):946-970. doi:10.33206/mjss.1775296
BibTeX
@article{Gnaltay2026,
author = {Günaltay, Meliha Meliş},
title = {Avrupa Birliği Ülkelerinde Sağlık Sitemlerinin Etkinliği: Sağlığın Sosyal Belirleyicileri Bağlamında Bir Değerlendirme},
journal = {MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi},
year = {2026},
volume = {15},
number = {3},
pages = {946--970},
doi = {10.33206/mjss.1775296}
}
EUVIMED