Beslenme ve Diyetetik Alanında Yapay Zekâ Kullanımı: Türkiye Diyetisyenler Derneği Görüş Raporu
Journal of Nutrition and Dietetics · 16.04.2026 · 54 (1) · 97-105
DOI: 10.33076/2026.bdd.2122 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Journal of Nutrition and Dietetics, online erschienen am 16.04.2026. Verfasst von Sedat Arslan und 1 weiteren Autor:innen. Die Arbeit wurde bisher 1-mal zitiert (Crossref).
Abstract (Originalsprache)
Bu görüş yazısı, beslenme ve diyetetik alanında yapay zekâ (YZ) temelli araçların klinik beslenme hizmetleri, toplum sağlığı uygulamaları, toplu beslenme sistemleri, eğitim ve araştırma süreçlerinde kullanımını; sağladığı fırsatlar ile güvenlik, etik, mahremiyet ve mesleki sorumluluk boyutlarındaki riskleri ele almaktadır. Amaç, YZ’nin meslek standartlarıyla uyumlu, kanıta dayalı ve güvenli biçimde entegrasyonu için ilkesel bir çerçeve sunmaktır. Yapay zekâ, uygun şekilde tasarlandığında ve denetlendiğinde beslenme hizmetlerinde verimlilik, erişilebilirlik ve kişiselleştirmeyi artıran bir “karar destek” aracı olabilir; ancak tıbbi beslenme tedavisinde nihai klinik karar ve sorumluluk diyetisyene aittir. YZ çıktıları, doğrulanmadan doğrudan uygulanmamalı; özellikle yüksek riskli gruplarda (pediatri, gebelik, kronik hastalıklar, enteral/parenteral beslenme gibi) insan gözetimi ve klinik doğrulama zorunlu olmalıdır. Güvenli kullanım; şeffaflık, veri gizliliği, yanlılık yönetimi, güncellik ve hesap verebilirlik ilkelerine dayandırılmalıdır. YZ kullanımında “insan denetimi şartı” benimsenmeli; YZ yalnızca taslak/öneri üretmeli, uygulama kararı diyetisyen onayıyla verilmelidir. Klinik kullanım için risk düzeyi sınıflaması yapılmalı; yüksek riskli senaryolarda ek doğrulama ve kısıtlar tanımlanmalıdır. Kişisel sağlık verilerinde veri minimizasyonu, aydınlatılmış onam, güvenli depolama ve erişim yetkilendirmesi standartlaştırılmalıdır. YZ araçları için performans doğrulaması, hata kayıt/izleme (loglama) ve periyodik yeniden değerlendirme süreçleri oluşturulmalıdır. Diyetisyenler için YZ okuryazarlığı ve etik kullanım eğitimleri yaygınlaştırılmalı; uygulama rehberleri ve iyi uygulama örnekleri güncel tutulmalıdır.
Zitieren
APA
Arslan, S., & Mutlu, A. A. (2026). Beslenme ve Diyetetik Alanında Yapay Zekâ Kullanımı: Türkiye Diyetisyenler Derneği Görüş Raporu. Journal of Nutrition and Dietetics, 54(1), 97-105. https://doi.org/10.33076/2026.bdd.2122
Vancouver
Arslan S, Mutlu AA. Beslenme ve Diyetetik Alanında Yapay Zekâ Kullanımı: Türkiye Diyetisyenler Derneği Görüş Raporu. Journal of Nutrition and Dietetics. 2026;54(1):97-105. doi:10.33076/2026.bdd.2122
BibTeX
@article{Arslan2026,
author = {Arslan, Sedat and Mutlu, Aslı Akyol},
title = {Beslenme ve Diyetetik Alanında Yapay Zekâ Kullanımı: Türkiye Diyetisyenler Derneği Görüş Raporu},
journal = {Journal of Nutrition and Dietetics},
year = {2026},
volume = {54},
number = {1},
pages = {97--105},
doi = {10.33076/2026.bdd.2122}
}
EUVIMED